|
ÖZET: Üniversite döner sermaye işletmesinin 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, ödenecek döner sermaye yükümlülükleri hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, döner sermaye işletmelerinin hasılatlarından bilimsel araştırma (BAP) ve Hazine payı ödemeleri için bu hesabın kullanılması zorunludur. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 289. maddesi, bu hesabın genel bütçeye aktarılacak tutarların izlenmesi için gerekli olduğunu belirtmektedir.
Denetim sonuçlarına göre, işletmenin ödenecek tutarları 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabına kaydetmeden, doğrudan 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedilerek ödendiği belirlenmiştir. Mevzuata göre, bir giderin gerçekleştiği anda muhasebe kayıtlarına alınması ve ödeme yapıldığında ilgili kayıtların ayrıca yapılması gerekmektedir. Bu bağlamda, BAP ve Hazine payı ödemeleri, öncelikle 362 hesabına alacak, ardından 770 hesabına borç kaydedilmelidir. Sonuç olarak, üniversite döner sermaye işletmesinin, hasılatından yapılacak ödemelerde 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabını kullanması gerekmektedir. Kamu İdaresi, muhasebe mevzuatına uygun olarak bu hesabın kullanılacağını belirtmiştir. |
BULGU: Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabının Kullanılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner Sermaye İşletmesinin ilgili mevzuata göre hasılatından bilimsel araştırma (BAP) ve Hazine payı ödemesini gerçekleştirirken gerekli muhasebe hesabını kullanmadığı tespit edilmiştir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 289’uncu maddesinde; bu hesabın döner sermayeli işletmelerce genel bütçeye aktarılacak tutarların, idare masraflarına katılma payının, kâr payının, merkez hissesi gibi Hazineye veya ilgili idareye ödenecek gelir ve payların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 290’ıncı maddesinde ise; üniversite döner sermaye işletmelerince mevzuatları gereği üniversitelerinin araştırma fonlarına aktarılan tutarların bu hesaba alacak, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç; Hazineye veya ilgili kurum bütçesine yatırılan veya ilgili kuruma gönderilen tutarların bu hesaba borç, ilgili hesaba alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde, İşletmenin uygulamasında ilgili tutarların 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabına kaydedilmeksizin 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedilerek doğrudan gönderme emriyle ödendiği tespit edilmiştir. Oysa tahakkuk esasına göre bir gider gerçekleştiği anda muhasebe kayıtlarına alınmalı ve ödeme yapıldığında ilgili muhasebe kayıtları ayrıca yapılmalıdır.
Bu kapsamda İşletmede bir hasılat gerçekleştiğinde mevzuatına göre ödenmesi gereken BAP payı ve Hazine payı tahakkuk etmiş olduğundan, ilgili tutarlar öncelikle 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabına alacak, 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedilmelidir. Nakit çıkışı yapılarak ödeme gerçekleştiğinde ise 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabına borç, gönderme emrinden sonra banka hesabına alacak kaydedilmelidir.
Sonuç olarak; yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca İşletmenin ilgili mevzuata göre hasılatından bilimsel araştırma ve Hazine payı ödemesini gerçekleştirirken gerekli 362 Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabını kullanması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, muhasebe mevzuatına uygun olarak ilgili hesabın kullanılacağı ifade edilmiştir.