Ödenek Aktarımlarının Amacına Uygun Yapılmaması (Sayıştay)

BULGU: Ödenek Aktarımlarının Amacına Uygun Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

22.05.2005 tarih ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesi kapsamında, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğünün yatırım ödeneğinin Bitlis İl Özel İdaresine aktarılması işleminde Kanun’un amacına aykırılık olduğu tespit edilmiştir.
5302 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinde; “Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır.” hükmü yer almaktadır.
Mezkur maddeden anlaşıldığı üzere Bakanlıklar tahdidi olarak sayılan alanlarda yapacakları yatırım harcamalarını kendi ödeneklerinden il özel idarelerine aktararak yapabilirler. Kanun koyucunun “gerçekleştirebilir” ifadesi bir zorunluluk değil ihtiyaç halinde kullanılması gereken bir yol olduğunu göstermektedir.
Buradaki amaç Bakanlıkların taşra teşkilatlarında yeterli teknik personelin bulunmama ihtimali ve kamu ihale mevzuatı bilgisine sahip yeterli personelinin olmadığı durumlarda kamu alımının söz konusu niteliklere sahip daha teknik bir kamu kurumu olan özel idareler tarafından daha verimli yapılacağıdır.
Ancak Bitlis İl Özel İdaresinin hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından Bitlis İl Milli Eğitim Müdürlüğüne aktarılacak ödeneğin Bitlis İl Özel İdaresine aktarıldığı, yatırım alımlarına ilişkin bütün ihale süreçlerinin ve hakediş düzenlemelerinin İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapıldığı tespit edilmiştir. Milli Eğitim Müdürlüğü yaptığı ihaleler ile ilgili olarak hakedişleri düzenlemekte ve Müdürlük personeli gerçekleştirme görevlisi unvanı ile evrakları imzalamaktadır. Aynı belgeleri Harcama yetkilisi sıfatı ile İl Özel İdaresinin Destek Hizmetleri Müdürü imza etmektedir. Bu usulle 2021 yılında yapılan toplam 60.566.394,43 TL tutarında 48 adet yapım işi ihalesi vardır.
Söz konusu uygulama ile İl Özel İdaresi hiçbir sürecine katılmadığı alım işlemlerine yasal olarak dâhil olmakta ve sorumluluk altına girmektedir. İl Özel İdaresi tarafından durumun Milli Eğitim Bakanlığına bildirilmesi ve ödenek aktarımlarının mevzuata uygun yapılması gerekmektedir.