|
ÖZET: Ödenek aktarmalarının gerçekleştirilmesi sürecinde, yetkili mercilerden karar veya onay alınmadan önce işlemlerin yapıldığı tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 28’inci maddesi, ilgili diğer kanun hükümlerinin büyükşehir ve ilçe belediyeleri için de geçerli olduğunu belirtmektedir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ise, ödenek aktarmalarına ilişkin yetkileri meclis, encümen ve belediye başkanına atfetmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, ödenek aktarımının öncelikle gerçekleştirildiği ve ardından gerekli onayların alındığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde de ödenek aktarmalarına dair yetkili mercilere dair bilgiler yer almaktadır. Özellikle, ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar olan aktarmaların üst yöneticinin onayı ile yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. İncelemeler sonucunda, ödenek aktarmalarının tamamında önce işlemlerin yapıldığı, ardından ilgili mercilerden onay alındığı belirlenmiştir. Bu durum, mali sorumlulukların ihlali ve kaynakların etkin kullanımı açısından sorun teşkil etmektedir. Sonuç olarak, ödenek aktarmalarının, öncelikle gerekli meclis veya encümen kararlarının yanı sıra belediye başkanının onayının alınmasıyla gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmektedir. Bu süreç, bütçe hakkının korunması ve mevzuata uygunluk açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Ödenek Aktarması Gerçekleştikten Sonra Yetkili Merciden Karar/Onay Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Ödenek aktarılmadan önce belli mercilerin kararı veya onayının alınması yerine önce aktarmaların yapıldığı daha sonra gerekli prosedürün yürütüldüğü görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun “Diğer Hükümler” başlıklı 28’inci maddesinde, Belediye Kanunu ve diğer ilgili kanunların bu Kanun’a aykırı olmayan hükümleri ilgisine göre büyükşehir ve ilçe belediyeleri hakkında da uygulanacağı hükmü yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nda ödenek aktarmaya yetkili makamlarla ilgili olarak;
– “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmaya Meclisin,
– “Encümenin görev ve yetkileri” başlıklı 34’üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, bütçede fonksiyonel sınıflandırmanın ikinci düzeyleri arasında aktarma yapmaya Encümenin,
– “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında ise bütçede meclis ve encümenin yetkisi dışındaki aktarmalara onay vermeye Belediye Başkanının yetkili olduğu,
Belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Aktarma” başlıklı 36’ncı maddesinin ikinci fıkrasında ve “Yedek ödenek” başlıklı 38’inci maddesinde, ödenek aktarmalarında yetkili mercilere ilişkin bilgi verilmiştir. Kanun’da yer alan ödenek aktarmaya yetkili makamlarla ilgili hükümlerden farklı olarak; 36’ncı maddenin ikinci fıkrasında, ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyine kadar aktarmaların ise üst yöneticinin onayı ile (meclis ve encümenin yetkisi dışındaki aktarma olduğu için); 38’inci maddesinde ise yedek ödenekten diğer tertiplere ödenek aktarmanın ise encümen kararı ile yapılabileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, ödenek aktarmalarının tamamında önce aktarma işleminin gerçekleştirilip daha sonra ilgisine göre meclis/encümen kararının veya belediye başkanı onayının alındığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; mali sorumluluklardan kaçınma, işin zamanında ve yerinde uygulanması, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması adına gerçekleştirilen işlemlerin mevzuat açısından zamansızlık oluşturduğu, ilgili kurumlara bulgu kapsamında düzenleme yapılması için başvuruda bulunacağı ifade edilmiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki; Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından kabul edilen bütçe üzerinde ödenek aktarmaları ile değişiklik yapılması, bütçe hakkının korunması amacıyla onay mekanizmalarına tabi tutulmuştur. Konu kapsamında kanun hükümlerine riayet edilmesi, sadece mevzuata uygun işlem yapma gereksiniminden değil, bütçe hakkını zedelememek açısından da önem arz etmektedir.
Sonuç olarak, ödenek aktarmalarına ilişkin işlemlerin, öncesinde gerekli meclis/encümen kararı veya belediye başkanının onayı alınarak yerine getirilmesi gerekmektedir.