|
ÖZET: İdarenin mali tablolarında, verilen depozito ve teminatlar hesabının etkin bir şekilde kullanılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 95’inci maddesi, bu hesabın kamu idareleri veya kişilere verilen depozito ve teminatların izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Yönetmelik’in 226. maddesi ise, bu tür değerlerin bir yıldan uzun süreli izlenmesi gerektiğini vurgulamaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, doğalgaz, elektrik ve su abonelikleri için ödenen güvence bedellerinin doğrudan giderleştirildiği ve ilgili hesaplara kaydedilmediği görülmüştür.
Denetim bulguları üzerine, İdare, 2025 yılı itibarıyla güvence bedellerinin doğrudan giderleştirilmesi uygulamasını sonlandıracağını ve bu bedellerin 126 ve 226 numaralı Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedileceğini bildirmiştir. Ancak, bu kayıtların yapıldığına dair herhangi bir kanıt sunulmamıştır. Sonuç olarak, aboneliklere ait güvence bedellerinin, 630-Giderler Hesabı yerine, vadesine göre 126 veya 226 numaralı hesaplara kaydedilmesi gerektiği ve bu sayede mali tablolarda doğru bir şekilde yer almasının sağlanması önem arz etmektedir. |
BULGU: Ödenen Güvence Bedellerinin Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında Takip Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin mali tablolarında verilen depozito ve teminatlar hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 95’inci maddesinde, 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının, kurumca işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere diğer kamu idareleri veya kişilere verilen depozito teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının niteliğini ve işleyişini açıklayan 168 ve 169’uncu maddelerinde sırasıyla; kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılacağı; verilen depozito ve teminatların bu hesaba borç ilgili hesaplara alacak, bu depozito ve teminatlardan geri alınanlar veya mahsup edilenlerin bu hesaba alacak ilgili hesaplara borç kaydedileceği belirtilmiştir.
Elektrik, su veya doğalgaz abonelikleri için alınan bu güvence bedelleri; şirket ile ilgili enerjiyi satın almak isteyen gerçek veya tüzel kişi (müşteri) arasında imzalanacak perakende satış sözleşmesi (sözleşme) kapsamında, müşterinin borcunu ödememesi ihtimaline karşılık, borcuna mahsup edilmek üzere, şirket tarafından müşteriden talep edilen bedeldir. Güvence bedeli, dağıtım şirketlerinin alacaklarını tahsil edememesi durumunda mahsuben tahsil edebileceği bir tutardır. Aboneliğin sona ermesi durumunda iade edilmektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından doğalgaz, elektrik ve su abonelikleri için çeşitli yıllarda ödenen güvence bedellerinin doğrudan giderleştirildiği ve vadesine göre 126 ve 226- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye tarafından ödenen elektrik, doğalgaz ve su abonelikleri güvence bedellerinin doğrudan giderleştirilmesi uygulamasının 2025 yılı içerisinde sonlandırıldığı ve 568, 569, 570, 571 ve 572 No.lu Muhasebe İşlem Fişleri ile 126/226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmek suretiyle muhasebe kayıtlarına alınmaya başlandığı ifade edilmiştir. Ancak söz konusu kayıtların yapıldığına ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belge gönderilmemiştir.
Sonuç olarak, aboneliklere ait güvence bedellerinin 630-Giderler Hesabı yerine vadesine göre 126 veya 226-Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmesi, ödenen güvence bedellerinin takibinin bu hesaptan yapılması ve mali tablolarda bu hesabın yer alması gerekmektedir.