Ödenen Katma Değer Vergisinin Tamamının İndirim Konusu Yapılması (Sayıştay)

İndirim konusu yapılamayacak katma değer vergisi tutarlarının 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında muhasebeleştirilmesi nedeniyle mali tabloların indirime konu edilebilecek vergi tutarları ile ilgili varlık ve gider hesaplarına ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 153’üncü maddesi uyarınca; belediyelerin satışa konu olmayan ve kamu hizmeti üretiminde nihai tüketici olarak kullanmak ve tüketmek üzere satın aldığı mal ve hizmetler için ödediği katma değer vergisi (KDV) tutarları indirim konusu yapılmamalıdır. Bu nedenle bu tutarların, anılan maddede indirim hakkı doğuran katma değer vergilerinin izlenmesi için kullanılacağı belirtilen 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabında muhasebeleştirilmesi imkân dâhilinde değildir. İndirim konusu yapılamayan bu tutarların; mal alımlarında anılan Yönetmelik’in 187’nci maddesi uyarınca maliyet bedeline dâhil edilerek ilgili varlık hesaplarında, hizmet alımlarında ise öz kaynakta azalışa sebebiyet verildiğinden bahisle gider hesaplarında muhasebeleştirilerek raporlanması gerekmektedir.

Özetle belediyece indirim konusu yapılacak katma değer vergileri, satışa konu edilmek üzere temin edilen mal veya hizmetlere ilişkin olarak ödenen vergilerle sınırlıdır. Bunun dışında kamu hizmeti üretimi kapsamında alınan mal ve hizmetler için ödenen KDV’nin varlığın maliyetine eklenmesi veya giderleştirilmesi gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemelerde kamu hizmetinde kullanılmak üzere nihai tüketici olarak satın alınan mal ve hizmetlere ödenen KDV tutarlarının, 191 nolu hesaba kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür. 2017 yılı Sayıştay Denetim Raporu’nda da eleştiri konusu edilen söz konusu hatalı kayıt;

• Ay sonlarında 191 nolu hesapta takip edilen tutarların 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı ile mahsup edilmesi sonucu oluşan olumlu farkın 190 Devreden Katma Değer Vergisi Hesabına aktarılması nedeniyle 190 nolu hesabın olması gerekenden daha yüksek tutarda raporlanmasına,
• 15 Stoklar ve 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap Gruplarında takip edilen varlıkların gerçek değeri yansıtmayacak şekilde raporlanmasına,
• Faaliyet Sonuçları Tablosunun 630 Giderler Hesabına ilişkin olması gerekenden daha düşük tutarda bilgi sunmasına sebep olmuştur.

Sonuç olarak Belediyenin varlık ve KDV yükümlülükleri ile giderlerine ilişkin bilginin tam ve güvenilir olarak mali tablolarda raporlanmasını teminen kamu hizmeti kapsamında yapılan harcamalara ilişkin ödenen KDV tutarlarının ilgisine göre gider hesabında ya da varlık hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.

Kamu idaresi cevabında; “2018 yılına ait işlem yapma imkânı olmadığından hesap hatalarının düzeltilmesine 2019 yılında başlanmıştır.” denilmiştir.

Sonuç olarak İdare tarafından verilen cevapta, bulgu konusu edilen hususa iştirak edilmiş olup hesap hatalarının 2019 yılında düzeltileceği ifade edildiğinden mali tabloların, İdarenin KDV yükümlülükleri, varlık ve giderlerine ilişkin tam ve güvenilir bilgi sunmadığı yönündeki değerlendirmemiz devam etmektedir.