|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyeleri’nde işçilere ödenen kıdem tazminatlarının muhasebeleştirilmesinde ciddi hatalar olduğunu ortaya koymaktadır. Yapılan incelemelerde, faaliyet dönemi içerisinde ödenen kıdem tazminatı tutarlarının, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne aykırı olarak 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı’na kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, kıdem tazminatlarının muhasebe kayıtlarına yansımasında gerekli olan düzenlemelerin ihlal edildiğini göstermektedir.
Yönetmelik hükümlerine göre, kıdem tazminatları ödenirken 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın borç, ilgili hesapların ise alacak olarak kullanılması gerekmektedir. Ancak, 2022 yılı itibarıyla ödenen 4.202.578,22 TL tutarındaki kıdem tazminatının 630 Giderler Hesabı’na borç ve 333 Emanetler Hesabı’na alacak kaydedilmesi, muhasebe düzeninin bozulmasına yol açmıştır. Bu hatalı uygulama, kıdem tazminatı ödemelerinin izlenmesinde sorunlar yaratmakta ve mali tabloların güvenilirliğini etkilemektedir. Sonuç olarak, kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebe kayıtlarına doğru bir şekilde yansıtılması için, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın kullanılması ve ödemelerin şekline göre ilgili hesapların alacak kaydı olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu düzenlemelere uyulması, kamu idaresinin mali yönetiminde şeffaflık ve doğruluğun sağlanmasına katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Ödenen Kıdem Tazminatı Tutarlarının İlgili Hesaplarda Muhasebeleştirilmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İşçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarından faaliyet dönemi içerisinde ödenen tutarların muhasebe kayıtlarına hatalı biçimde intikal ettirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın niteliği ve işleyişini düzenleyen 281 ile 282’nci maddelerinde, söz konusu hesabın faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı; ödenen tazminatların ise bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği,
Yönetmelik’in 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na ilişkin düzenlenen “Hesabın İşleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde, hesaplanan kıdem tazminatı tutarlarının bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği,
İfade edilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; faaliyet dönemi içerisinde ödenen kıdem tazminatlarının muhasebe kayıtlarına yansıması, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydı suretiyle gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan inceleme neticesinde; mevcut yıl itibariyle ödenen 4.202.578,22 TL kıdem tazminatı tutarının 630 Giderler Hesabı’na borç, 333 Emanetler Hesabı’na alacak kaydı yapılması suretiyle muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Faaliyet dönemi içerisinde ödemesi gerçekleştirilen kıdem tazminatlarına ilişkin düzenlenen muhasebe kayıtlarında, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı kullanılmıştır. 630 Giderler Hesabı’nın kıdem tazminatı karşılığı ayrılması aşamasında kullanılması ile kıdem tazminatının ödenmesi aşamasında kullanılması aynı anlama gelmemektedir. Karşılık ayrılması aşamasında hem kaydı yapılan tutar ödeme yapılan tutardan farklıdır hem de dönemsel olarak farklılık teşkil etmektedir.
Diğer taraftan, ödemelerin muhasebe kayıtlarına yansımasında 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na karşılık, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydı yapılması gerekirken “emanet” vasfı taşıyarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılan ve kıdem tazminatı ödemelerinde alacaklı hesap olarak yer alan 333 Emanetler Hesabı’nın, mevzuatın öngördüğü ödeme yöntemine istinaden kullanımı gereken alacaklı hesaplar kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Bir yükümlülüğün takibi amacıyla kullanılan 333 Emanetler Hesabı’nın hak sahibine ödenmesi esnasında kapatılması neticesinde mali tabloları etkileyen bir husus oluşmasa da muhasebe düzeni açısından hatalı bir uygulama ile kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebe kayıtlarına alındığı değerlendirilmektedir.
Kamu İdaresi tarafından kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebe kayıtlarına yansımasında, borç tarafında 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı, alacak tarafında ise ödemenin şekline göre kullanımı öngörülen hesapların yer alması gerekmektedir.