ÖZET: Ödenme süresi geçmiş kira alacaklarıyla ilgili hukuki süreçlerin başlatılmadığı tespit edilmiştir. Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazlardan kiraya verilen bazı mülklerin kira ödemeleri zamanında yapılmamış; bu alacaklar için herhangi bir yasal işlem başlatılmamıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’na göre, belediye başkanının gelir ve alacakları takip etme yetkisi bulunmaktadır ve bu konuda birinci derecede sorumludur. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu, kamu kaynaklarının etkin bir şekilde yönetilmesi ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasını zorunlu kılmaktadır.

Kamu İdaresi, ödeme süresi geçmiş kira alacakları için hukuki süreçlerin başlatıldığını belirtmektedir. Ancak, tahsilat makbuzlarından elde edilen verilere göre toplam 120.914,00 TL tutarında alacak tahsil edilmiştir. Bununla birlikte, İdarenin kira gelirlerinden 618.619,43 TL alacağının vadesinin geçtiği ve bu alacaklar için herhangi bir hukuki işlem yapılmadığı anlaşılmaktadır. Kira alacaklarının zamanaşımına uğramaması adına, gerekli takip ve tahsilat işlemlerinin acilen gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Ödenme Süresi Geçen Kira Alacaklarına İlişkin Hukuki Sürecin Başlatılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin mülkiyetinde yer alan taşınmazlardan kiraya verilenlerden bazılarının kira ödemelerinin zamanında yapılmadığı, ödeme süresi geçen kira alacakları için hukuki sürecin başlatılmadığı tespit edilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesinde, belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme görev ve yetkisi belediye başkanına verilmiş ve bu konuda belediye başkanı birinci derecede sorumlu kılınmıştır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 8’inci maddesinde de; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorunda olduğu belirtilmiştir.

Mezkûr Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu açıkça belirtilmiştir. Aynı Kanunu’nun “Malî hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinde ise malî hizmetler birimi tarafından yürütülecek işler sayılmış ve ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmenin söz konusu birim tarafından yerine getirilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Beş yıllık zamanaşımı” başlıklı 147’nci maddesinde kira alacaklarında zamanaşımı hususu düzenlenmiştir. İlgili maddeye göre, muaccel olduktan sonra beş yıl içinde tahsil edilmeyen kira alacaklarının zaman aşımına uğrayacağı belirtilmektedir.

Kamu İdaresi tarafından ödeme süresi geçen kira alacaklarına ilişkin hukuki sürecin başlatıldığı belirtilmekte olup, ekte sunulan tahsilat makbuzlarından da toplamda 120.914,00 TL tutarında alacak tahsilatının gerçekleştiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak, İdarenin kira gelirlerinden 618.619,43 TL alacağının vadesinin geçtiği ve tahsilata yönelik herhangi bir hukuki işlemin başlatılmadığı anlaşılmaktadır. Alacakların zamanaşımına uğramaması için gerekli takip ve tahsilatın ivedilikle sağlanması önem arz etmektedir.