ÖZET: Harran Üniversitesi’nde öğretim elemanlarına ek ders ödemeleri yapılırken, derslerin fiilen gerçekleştirilmesine ilişkin kontrollerin yetersiz olduğu tespit edilmiştir. 2547 sayılı Kanun ve 2914 sayılı Yükseköğrenim Personel Kanunu’na göre, öğretim elemanlarının ek ders ücreti alabilmesi için derslerin haftalık programda yer alması ve bizzat verilmesi gerekmektedir. Ancak, öğretim elemanlarının izinli, raporlu veya geçici görevde olduğu durumlarda, bu bilgilerin ek ders programına otomatik olarak yansıtılmaması, ödemelerin hatalı yapılmasına yol açmaktadır.

Mevcut sistemde, izin ve rapor gibi durumların manuel olarak kaydedilmesi, ek ders ücretlerinin fiilen ders verilmeden ödenmesi riskini artırmaktadır. Bu nedenle, ders yükü tespiti ve ek ders takibinin etkin bir şekilde yeniden yapılandırılması, derslerin gerçekten işlenip işlenmediğinin kontrol edilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. İlgili mevzuatın gerekliliklerinin yerine getirilmesi için, süreçlerin entegre bir sistemle takip edilmesi ve insan faktörünün en aza indirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Üniversite yönetimi, bulgular doğrultusunda gerekli teknik ve idari düzenlemeleri yapma taahhüdünde bulunmuş ve kamu kaynaklarının etkin kullanımına yönelik hassasiyetlerini sürdüreceklerini belirtmiştir. Ek ders ücretlerinin hak edilmesi için öğretim elemanlarının dersleri fiilen vermesi gerektiği konusunda tüm birimlerde yeterli kontrollerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Öğretim Elemanlarına Ek Ders Ödemesi Yapılırken Derslerin Fiilen Yapılmasına İlişkin Kontrollerin Yeterli Düzeyde Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Harran Üniversitesi ek ders ücretleri ödemelerine ilişkin kullanılan ek ders programında; öğretim elemanlarının izinli, raporlu, geçici görevli vb. durumlarda bu tarihlere ilişkin otomatik olarak ders yapılmamış olduğunu gösteren ya da o tarihlerde ders yapılmış gibi beyan edilmesini bloke eden entegre bir sistem bulunmamaktadır.

2547 sayılı Kanun’un “Çalışma esasları” başlıklı 36’ncı maddesinde, öğretim üyelerinin haftada asgari on saat, öğretim görevlisi ve okutmanların ise haftada asgari on iki saat ders vermekle yükümlü oldukları hükme bağlanmıştır.

2914 sayılı Yükseköğrenim Personel Kanunu’nun “Ek ders ücreti” başlıklı 11’inci maddesine göre öğretim elemanlarına mecburi ders yükü dışında, haftalık ders programında yer alması ve fiilen yapılması şartıyla ek ders ücreti ödenebileceği vurgulanmıştır. Diğer taraftan, 2914 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak yürürlüğe konulan Ders Yükü Tespiti ve Ek Ders Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’ın 2’nci maddesinde de, haftalık ders yükünün hesabında bilfiil, bizzat bulunmak ve yapmak şartının esas alınacağı belirtilmiştir. Mevzuat hükümlerine göre ek ders ücreti, mecburi ders yükü dışında, haftalık ders programında yer alan ders ve diğer faaliyetler için ders vermekle görevli öğretim elemanı tarafından bizzat ve fiilen yerine getirilmesi durumunda yapılan bir ödemedir.

Öğretim elemanlarının izin, raporlu veya geçici görevli olduğu hallerde ilgili tarihlere ilişkin bilgilerin manuel olarak ek ders programına girilmediği ve birimin mutemedinin bu bilgilere dayalı olarak ek ders formlarını tek tek ve hata yapmaksızın kontrol edip incelemediği müddetçe, akademik takvime göre belirlenen tüm derslerin fiilen yerine getirildiği varsayılarak ödeme yapılmaktadır. Ek ders ücretlerinin ödemelerine esas bilgilerin takip edildiği ek ders programında izin, rapor, geçici görev vb. durumlarda bu tarihlere ilişkin otomatik olarak ders yapılmamış olduğunu gösteren ya da o tarihlerde ders yapılmış gibi beyan edilmesini bloke eden entegre bir sistem bulunmamaktadır. İzin, rapor, geçici görev gibi durumların ek ders programına manuel olarak girilmesi; öğretim elemanlarına ödenen ek ders ücretlerinin derslerin fiilen ve bizzat yapılıp yapılmadığının kontrol edilemeden ek ders ücretlerinin ödenmesi riskini yaratmaktadır.

Ders yükünün tespiti ve ek ders takibinin en başından ödenmesine kadar olan sürecin etkin bir şekilde yeniden tasarlanması, özellikle derslerin fiilen işlenip işlenmediğine ilişkin ispata dayalı kontrollerin titizlikle yapılması gerekmektedir. Mevzuatta belirtilen derslerin fiilen yapılması şartının yerine getirilip getirilmediğinin, çeşitli süreç kontrolleri geliştirilerek takip edilmesi; izin, rapor, geçici görev vb. hallerde ders yükü ve ek ders takibinin insan unsurunun minimize edilerek entegre bir sistemle sağlanması, bu konunun kamu zararına sebebiyet vermeyecek şekilde mevzuata uygun bir çerçevede gerçekleşmesi adına büyük önem arz ettiği düşünülmektedir.

İdare cevabında; bulguda yer verilen eksikliklerin giderilmesi için hem teknik altyapı hem de idari süreçler bakımından gerekli düzenlemeler yapılmakta olduğunu, kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasına yönelik hassasiyetlerinin devam edeceğini ifade etmişlerdir.

Ek ders ücretinin hak edilmesi için gerekli olan öğretim elemanlarının fiilen ders yapması şartının yerine getirilip getirilmediğine dair kontrolün Üniversitenin tüm birimlerinde tam ve yeterli düzeyde yapılmasının gerektiği değerlendirilmektedir.