ÖZET: Üniversite kadrosundaki doçent ve profesör unvanına sahip öğretim üyelerinin, mesai saatleri dışında özel hastanelerde çalışmaları karşılığında elde ettikleri gelirler üzerinden bilimsel araştırma payı kesintisi yapıldığı tespit edilmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36. maddesinin yedinci fıkrası, bu öğretim üyelerinin belirli şartlarla özel hastanelerde çalıştırılabileceğini belirtmektedir. Aynı kanunun 58. maddesi ise, bu gelirlerin döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağını ve kesinti yapılmayacağını hükme bağlamaktadır.

2024 yılı içerisinde, Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde görevli bazı öğretim üyelerinin özel hastanelerle kurumsal sözleşmeler yaptığı ve buradan elde edilen gelirlerin döner sermaye hesabına yatırıldığı gözlemlenmiştir. Bu gelirlerin %50’sinin öğretim üyelerine ödendiği, ancak kalan tutar üzerinden %5 oranında bilimsel araştırma payı kesintisi yapıldığı anlaşılmaktadır. Kamu İdaresi, gelecekte bu tür görevlendirmelerden elde edilen gelirler üzerinden bilimsel araştırma projesi payı kesintisi yapılmayacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri gereğince, öğretim üyelerinin özel hastanelerdeki görevleri nedeniyle elde ettikleri gelirler üzerinden bilimsel araştırma payı kesintisi yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Öğretim Üyelerinin Mesai Dışında Özel Hastanelerde Çalışmak Üzere Görevlendirilmeleri Karşılığı Elde Edilen Gelir Üzerinden Bilimsel Araştırma Payı Kesintisi Yapılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Üniversite kadrosunda bulunan Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezinde (Hastane) görevli bulunan doçent ve profesör unvanındaki öğretim üyelerinden mesai saatleri dışında çalışmak üzere özel hastanelerde görevlendirilmeleri karşılığı elde edilen gelirler üzerinden bilimsel araştırma projesi payı kesintisi yapıldığı görülmüştür.

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36’ncı maddesinin yedinci fıkrasında; profesör ve doçent kadrosunda olanlar, her bir anabilim dalındaki kadrolu profesör ve doçent sayısının yüzde 50’sini geçmemek, bir yıla kadar kurumsal sözleşme yapılmak ve geliri üniversite döner sermayesi hesabına kaydedilmek şartıyla ve ilgilinin muvafakati ile mesai dışında özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde çalıştırılabileceklerini, aynı Kanun’un 58’inci maddesinin (ı) bendinde; öğretim üyelerinin 36’ncı maddenin yedinci fıkrası uyarınca çalışmaları karşılığı elde edilen gelirler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanacağı, bu tutardan (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmayacağı, bu gelirin yüzde 50’si, herhangi bir limite bağlı olmaksızın hizmeti sunan öğretim üyesine ödeneceği ve kalan tutarın (b) fıkrasında belirtilen işler için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükmünden, üniversitenin doçent ve profesör kadrosunda bulunan öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında çalışmak üzere üniversite ile kurumsal sözleşmeler yapılmak ve elde edilen gelirlerin tamamının ilgili döner sermaye hesabına yatırılması koşulu ile özel hastaneler veya vakıf üniversitesi hastanelerinde görevlendirilebileceği, bu tutarlar üzerinden döner sermaye gelirleri üzerinden kesilen bilimsel araştırma proje paylarının dayanağı olan (b) fıkrasındaki kesintilerin yapılmayacağı, bu gelirin yüzde 50’si, herhangi bir limite bağlı olmaksızın hizmeti sunan öğretim üyesine ödeneceği ve kalan tutarın döner sermaye faaliyetleri için kullanılacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemelerde 2024 yılı içinde üniversite kadrosunda olan ve Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezinde görevli bazı öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında çalışmak üzere bazı özel hastaneler ile kurumsal sözleşmeler yapıldığı, buradan elde edilen gelirlerin tamamının döner sermayede açılmış bir hesaba yatırıldığı, bu gelirlerin %50’sinin ilgili öğretim üyesine ödendiği, ancak kalan tutar üzerinden %5 oranında bilimsel araştırma payının kesilip ilgili hesaplara aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Kamu İdaresi cevabında, bundan sonra 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36’ıncı maddesinin yedinci fıkrasına göre yapılan görevlendirmelerden elde edilen gelirler üzerinden bilimsel araştırma projesi payı kesintisi yapılmayacağı bilgisi verilmiştir.

Bu itibarla 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 36’ıncı maddesinin yedinci fıkrasına göre yapılan görevlendirmelerden elde edilen gelirler üzerinden bilimsel araştırma projesi payı kesintisi yapılmaması gerekmektedir.