|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, BAYBEL Kentsel Yapı Tasarım Dönüşüm Yenileme Planlama San. Tic. AŞ’nin okul öncesi eğitim gelir kayıtlarında yersiz indirim uygulamaları tespit etmiştir. Şirketin kreşlerine kayıtlı öğrencilerin aylık bakım ve eğitim ücretleri, yurt içi satış gelirlerinin büyük bir kısmını oluşturmaktadır. Ancak, İzmir Barosu mensupları ve belediye çalışanları için uygulanan indirimler, şirketin gelir kaynağını olumsuz etkilemektedir. İzmir Barosu ile yapılan işbirliği sözleşmesi, sadece belirli gruplar için %10 indirim sağlarken, diğer indirimler için herhangi bir Yönetim Kurulu kararı bulunmamaktadır.
Ayrıca, kardeş indirimleri gibi uygulamalar, toplam indirim tutarının büyük bir kısmını oluşturmakta, ancak bu indirimlerin de resmi bir dayanağı yoktur. Şirketin kreş işletme hakkı devirleri, önceki yıllardaki zararlar nedeniyle tescil edilememiştir. Bu durum, belediye mülkiyetindeki kreşler için yüksek ecrimisil ödemelerine yol açmakta ve şirketin mali durumunu daha da zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla, kreş ücretleri üzerindeki indirimlerin yeniden değerlendirilmesi, şirketin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Okul Öncesi Eğitim Ücretlerinde Yersiz İndirim Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
BAYBEL Kentsel Yapı Tasarım Dönüşüm Yenileme Planlama San. Tic. AŞ (Şirket)’nin okul öncesi eğitim (kreş) gelir kayıtları incelendiğinde farklı oran ve tutarlarda öğrenci indirimleri uygulandığı tespit edilmiştir.
Şirketin yurt içi satışları hesabına kayıtlı satış gelirinin tamamına yakını bünyesinde faaliyet gösteren kreşlere kaydını yaptıran öğrencilerin aylık bakım ve eğitim ücretleridir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun Birinci Kısmının ‘Tacir olmanın hükümleri’ başlıklı (C) bölümünde yer alan 18’inci maddesinin ikinci fıkrasında:
“(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.”
hükmü yer almaktadır.
Şirketin kreş ücretlerinde uyguladığı indirim kalemlerine bakıldığında İzmir Barosu mensubu Avukatlara, İzmir Barosu Personeli ve Stajyerleri için eğitim ücreti üzerinden %10 indirim uygulanacağı taraflar arasında işbirliğini tanımlar sözleşme ile hüküm altına alınmıştır. Söz konusu işbirliği sözleşmesinde indirimlerin 2024-2025 eğitim ve öğretim yılında geçerli olacağı belirtilmiştir.
İşbirliği Sözleşmesi, tek taraflı olarak imza altına alınmış olup, Sözleşmeye taraf İzmir Barosu Başkanlığı adına herhangi bir yüklenim ya da sorumluluk öngörülmemiştir.
Diğer indirim grubu Belediye memur ve işçi personeline yöneliktir. Yürürlükteki Toplu İş Sözleşmesi ile işçilere Bayraklı Belediyesi ve iştirakleri tarafından işletilen sosyal tesis, kreş, bakımevi, kafe, restoran ve düğün salonlarında geçerli fiyatlar üzerinden %25 indirim öngörülmüş iken memur ve sözleşmeli personel için yürürlükteki sosyal denge sözleşmesinde herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.
Diğer indirim kalemi; aynı okula devam eden kardeşler için kreş ücretleri üzerinden %20 oranında uygulanan kardeş indirimleri ile devlet okulunda okuyan kardeş nedeniyle kreş ücretleri üzerinden %5 oranında uygulanan kardeş indirimidir. Bu gruptaki kardeş indirimleri oransal olarak toplam indirim tutarı ve sayısı içerisinde çok büyük yer tutarken söz konusu indirimlere ilişkin alınmış herhangi bir Yönetim Kurulu Kararı ya da başka bir tasarruf tespit edilememiştir.
Diğer taraftan Şirket bünyesinde faaliyet gösteren kreşlerin işletme hakkı devirlerinin Ticaret Siciline tescilleri, Şirketin önceki yıllarda zarar ederek işletme sermayesinin eksiye düşmesi nedeniyle yapılamamıştır. Bu nedenle Belediye tarafından üçer aylık dönemler itibariyle her bir kreş için ecrimisil tahakkuk ve tahsilatı yapılmaktadır.
Hal böyle iken kreş bakım ve eğitim ücretleri üzerinden farklı oran ve tutarlarda indirimlerin tanımlanarak Şirketin asli gelir kaynağı kayba uğratılmakta karşılığında işletme hakkı devri tescillerinin yapılamaması nedeniyle belediye mülkiyetindeki kreşler için üçer aylık dönemler itibariyle yüksek tutarlarda ecrimisil ödemeleri yapılmaktadır.
Söz konusu husus Şirketin zararına faaliyet göstermesi anlamına geleceğinden kreş ücretleri üzerinden yapılan indirim uygulamalarının basiretli bir iş adamı gibi hareket edilerek tekrar gözden geçirilmesi gerekmektedir.