ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversitelerde istihdam edilen işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının güncellenmediğini ortaya koymuştur. 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenen tutarların, izleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılıkları için dönem sonunda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için 472 No.lu hesabın kullanılmasını öngörmektedir. Ancak, ilgili yönetmelik gereğince, bu karşılıkların dönem sonunda doğru bir şekilde kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Denetim sonuçlarına göre, 2023 Mali Yılı Bilançosunda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı 2.500.000,00 TL eksik, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ise aynı tutarla fazla gösterilmiştir. Kamu İdaresi, kıdem tazminatı karşılıklarının net hesaplanmasının zorluğunu ifade etse de, dönem sonunda 472 No.lu hesapta kayıtlı tutarların 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmadığı görülmüştür. Bu durum, bilanço verilerinin güvenilirliğini zedelemekte ve doğru bilgi sunmamaktadır.

BULGU: Önceki Yıllarda Ayrılmış Olan Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Dönem Sonunda Güncellenmemesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitede istihdam edilen işçiler için ayrılan ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenen tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının dönem sonunda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, ilgili mevzuatı gereğince hesaplanarak ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. İlgili Yönetmelik’in 472 No.lu hesabın işleyişini açıklayan 343’üncü maddesinde faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği, kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının ise dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Devlet Muhasebesinde karşılık ayırma işlemlerine ilişkin standartları belirleyen 19 No.lu Devlet Muhasebe Standardının 63’üncü maddesinde ise karşılıkların, o anda mevcut en iyi tahmini yansıtmak üzere raporlama tarihinde gözden geçirileceği ve düzeltileceği ifade edilmiştir.
Üniversitede 472 ve 372 No.lu hesaplara ilişkin iş ve işlemlerin incelenmesi sonucunda; önceki yıllarda kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasına rağmen bilançoda 372 ve 472 No.lu hesaplarda kayıtlı tutarların güncel olmadığı, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenen tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının dönem sonunda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmadığı, 2024 ylında ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarının 2.500.000,00 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın 2024 yılı hesaplarında 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle 2023 Mali Yılı Bilançosunda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı 2.500.000,00 TL eksik, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ise aynı tutarla fazla gösterilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında kıdem tazminatı karşılıklarının net olarak hesaplanmasının mümkün olmadığından harcama birimleri tarafından tahmini olarak hesaplandığı ve yıl içinde ödeneceklerin 372 hesaba diğer yıllarda ödenecek kıdem tazminatlarının ise 472 hesaba alındığı ifade edilse de dönem sonunda 472 No.lu Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmamıştır.
Sonuç olarak; 2023 Mali Yılı Bilançosunda 372 ve 472 kıdem tazminatı karşılıkları hesapları doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.