|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu alacaklarının zamanında ödenmemesi sorununu ortaya koymaktadır. Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar hesap grubunda, öncelikli ödeme hakkına sahip kamu alacaklarının ödenmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersiz olması durumunda ödemelerin sırasına göre yapılacağını belirtmektedir. Bu düzenleme, kamu alacaklarının korunmasını ve finansman eksikliğinden kaynaklanabilecek ek mali yüklerin en aza indirilmesini hedeflemektedir.
İdarenin 31 Aralık 2022 itibarıyla 112-Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları Hesabında 4.372.469,59 TL, 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında 7.335.740,88 TL ve 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında 21.411.301,34 TL tutarında alacak bulunduğu belirlenmiştir. Yapılan incelemelerde, İdare’nin İller Bankası’nda bulunan fon hesabında gelir fazlası olmasına rağmen, kamu alacaklarının süresi dolmasına rağmen ödenmediği ortaya çıkmıştır. Bu durum, İdare’nin vadeye bağlı ödemelerini zamanında gerçekleştirememesine ve dolayısıyla ek mali yükümlülüklere neden olmuştur. Sonuç olarak, yasal düzenlemeler çerçevesinde, İdare’nin öncelikli ödeme hakkına sahip kamu alacaklarını zamanında ödemesi büyük önem taşımaktadır. Bu, hem kamu mali yönetiminin sağlıklı işlemesi hem de mali yüklerin azaltılması açısından kritik bir gerekliliktir. |
BULGU: Öncelikli Ödeme Hakkına Sahip Kamu Alacaklarının Zamanında Ödenmemesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kısa ve uzun vadeli yabancı kaynaklar hesap grubunda izlenilen ve öncelikli ödeme hakkına sahip kamu alacaklarının ödenmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinde;
Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu yasal düzenleme ile kamu alacağının korunması amaçlanmış aynı zamanda finansman yetersizliği nedeniyle ödemelerin tamamının yapılamaması nedeniyle oluşabilecek ek mali yüklerin en az düzeyde kalınması istenilmiştir.
İdarenin 31.12.2022 tarihi itibariyle; 112-Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları Hesabında 4.372.469,59 TL, 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında 7.335.740,88 TL, 361- Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında ise 21.411.301,34 TL bulunmaktadır.
Yapılan incelemede, İdare tarafından ödenmesi gereken kamu alacaklarının, idarenin İller Bankası nezdinde açmış olduğu fon hesabında gelir fazlası bulunmasına rağmen süresi geçtiği halde ödenmediği, bunun sonucunda İdarenin vadeye bağlı her türlü ödemenin zamanında yerine getirilmemesi nedeniyle ek mali külfete katlanmak zorunda kaldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, yukarıda belirtilen yasal hükümler ile yapılan açıklamalar çerçevesinde, İdare tarafından öncelikli ödeme hakkına sahip kamu alacaklarının zamanında ödenmesi gerekmektedir.