|
ÖZET: Organize Sanayi Bölgelerinde yer alan bina ve arazilerin emlak vergisi muafiyetlerinin takibinde eksiklikler tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’sinin, bu bölgelerdeki muafiyetleri yeterince takip etmediğini ortaya koymuştur. 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’na göre, Türkiye sınırları içindeki binalar bina vergisine, araziler ise arazi vergisine tabidir. Ancak, belirli koşullar altında organize sanayi bölgelerindeki binalar ve araziler için muafiyet uygulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, idare sınırları içinde dört organize sanayi bölgesi olduğu ve bu bölgelerdeki bazı bina ve arazilerden emlak vergisi alındığı belirlenmiştir. Ayrıca, kiracılı binalar ile sanayici lehine tescil edilen boş arazilerin durumu hakkında net bir bilgi bulunmamaktadır. İlgili belgelerin karşılaştırılması sonucunda, bina ve arazilerin ada parsel bilgilerinin uyumsuz olduğu da tespit edilmiştir. Bu durum, muafiyet takibini zorlaştırmaktadır. Kamu idaresi, eski yönetim döneminde başlayan hatalı uygulamaların düzeltileceğini belirtmiştir. Geçici ve daimi muafiyetlerin etkin bir şekilde takip edilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Organize Sanayi Bölgelerinde Yer Alan Bina ve Arazilerin Emlak Vergisi Muafiyetleri Takibinin Tam Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından, idare sınırları içerisindeki organize sanayi bölgelerinde yer alan bina ve arazilerin emlak vergisi muafiyetleri takibinin tam yapılmadığı görülmüştür.
1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinde;
“ Türkiye sınırları içinde bulunan binalar bu kanun hükümlerine göre Bina Vergisine tabidir.”
12’nci maddesinde ise;
“Türkiye sınırları içinde bulunan arazi ve arsalar bu kanun hükümlerine göre Arazi Vergisine tabidir.”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre; binalar bina vergisine, arazi ve arsalar ise arazi vergisine tabidir.
Yine aynı Kanun’un 4’üncü maddesinde;
“ Aşağıda yazılı binalar, kiraya verilmemek şartıyla Bina Vergisinden daimi olarak muaftır.
m) Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflara ait binalar (Vakıf senedindeki cihete tahsis edilmek şartiyle) ile organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan binalar;
Son olarak Kanun’un 15’inci maddesinde ise;
“ Aşağıda yazılı arazi geçici olarak Arazi Vergisinden muaftır.
d) Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca, organize sanayi bölgeleri için iktisap olunduğu veya bu bölgelere tahsis edildiği kabul edilen arazi (Sanayici lehine tapudaki tescilin yapılacağı tarihe kadar)”
hükümleri yer almaktadır.
Bu hükümlere göre; organize sanayi bölgelerinde yer alan binalar için kiraya verilmemek şartıyla daimi olarak muafiyet söz konusudur. Diğer bir ifadeyle; ilgili bina kiraya verilirse daimi muafiyet ortadan kalkacaktır. Araziler içinse sanayici lehine tescil edilene kadar geçici bir muafiyet söz konusudur.
Yapılan incelemelerde ise; idare sınırları içerisinde 4 adet organize sanayi bölgesi olduğu, buralarda yer alan bina ve arazilerin bir kısmından bina ve arazi vergileri alındığı tespit edilmiştir. Bununla beraber; ilgili bölgelerde kaç adet kiracılı bina ya da boş arazilerin sanayici lehine tescil edilip edilmediğine dair net bir bilgi olmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca ilgili bölgelerden alınan belgeler ve idaredeki belgelerin kıyası sonucu da ilgili bina ve arazilerin ada parsel bilgilerinin de aynı olmadığı, dolayısıyla bu durumun da muafiyet takibini zorlaştırdığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; eski yönetim zamanında başlayan yanlış uygulamaların düzeltileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; gerek geçici, gerekse daimi muafiyet takiplerinin yapılması için gerekli çalışmalara başlanması gerekmektedir.