|
ÖZET: Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi’nin 2023 yılı kapanış kayıtları ile 2024 yılı açılış kayıtları arasında tutarsızlıklar tespit edilmiştir. 2023 yılına ait 77 hesap arasında 13’ünün tutarları, 2024 yılı açılış tutarlarıyla uyuşmamaktadır. Bu durum, 01.05.2007 tarihli Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin tutarlılık ilkesine aykırılık teşkil etmektedir. Yönetmelik, muhasebe uygulamalarının ve bütçe sonuçlarının dönemler arası karşılaştırılabilirliğini sağlamayı amaçlamaktadır.
Yapılan incelemelerde, bazı hesapların kapanış ve açılış kayıtları arasındaki farklılıklar detaylandırılmıştır. Örneğin, İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile Personelden Alacaklar Hesabı gibi hesaplarda belirgin tutarsal farklılıklar gözlemlenmiştir. Ayrıca, bilanço hesabı olmayan 649 No.lu Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabı’nın açılış kaydının bulunmaması gerektiği belirtilmektedir. Kamu idaresi, bu tutarsızlıkların önlenmesi amacıyla Orman İşletme Müdürlüklerine gerekli talimatları göndermiştir. Ayrıca, Orman Bilgi Sistemi (ORBİS) muhasebe modülünde yazılım güncellemeleri yapılmış ve benzer hataların tekrar yaşanmaması için önlemler alınmıştır. Geçmiş yıl kapanış kayıtları ile yeni yıl açılış kayıtlarının tutarlılığı, mali tabloların güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2023 Yılı Kapanış Kayıtları ile 2024 Yılı Açılış Kayıtları Arasında Farklılık Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Orman Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2023 yılı kapanış kayıtlarındaki 77 hesaptan 13’ünün tutarı ile aynı hesapların 2024 yılı açılış tutarları arasında farklılık olduğu görülmüştür.
01.05.2007 tarihli ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesinde ifade edildiği gibi tutarlılık muhasebenin temel kavramlarındandır ve “muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde karşılaştırılabilirliğinin sağlanması” olarak tanımlanmıştır.
Yönetmeliğin dönem başı işlemlerini düzenleyen 571’inci maddesinde de “malî yılın başında muhasebe kayıtlarının açılmasını sağlamak üzere önceki faaliyet döneminin son yevmiyesinde borç kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar alacak kaydı yapılarak; alacak kaydedilerek kapatılan hesaplara ilişkin tutarlar ise borç kaydı yapılarak dönem başlatılır.” denilmektedir.
Yapılan karşılaştırmada aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere Döner Sermaye İşletmesinin 2023 yılı kapanış kayıtlarındaki 77 hesaptan 13’ünün tutarı ile aynı hesapların 2024 yılı açılış tutarları arasında farklılık olduğu görülmüştür. Diğer taraftan 649 No.lu Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabı bilanço hesabı olmadığından açılış kaydının olmaması gerekmektedir.
Tablo 5: 2023 Yılı Kapanış Kayıtları ile 2024 Yılı Açılış Kayıtlarında Fark Olan Hesaplar Tablosu
| Hesap Kod |
Hesap Adı | 2023 Kapanış Bakiyesi |
2024 Açılış Bakiyesi |
Fark |
| İlk Madde ve Malzeme Hesabı | 305.008.335,05 | 305.009.824,65 | -1.489,60 | |
| Personelden Alacaklar Hesabı | 1.590.442,00 | 1.578.063,30 | 12.378,70 | |
| Diğer Ticari Borçlar Hesabı | 4.093.586.022,08 | 4.093.586.021,78 | 0,30 | |
| Alınan Sipariş Avansları Hesabı | 205.962.041,58 | 205.962.041,78 | -0,20 | |
| Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabı |
953.020.940,54 | 953.008.561,84 | 12.378,70 | |
| Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı |
1.232.792.938,93 | 1.232.792.938,73 | 0,20 | |
| Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı | 17.259.639.703,18 | 17.259.641.192,78 | -1.489,60 | |
| Dönem Net Zararı Hesabı (-) | 5.274.579.631,86 | 5.274.579.632,16 | -0,30 | |
| Diğer Olağan Gelir ve Kârlar Hesabı | 0,00 | 0,30 | -0,30 | |
| Alınan Teminatlar Hesabı | 14.950.001.998,94 | 14.953.086.600,94 | -3.084.602,00 | |
| Alınan Teminatlar Alacaklı Hesabı |
14.950.001.998,94 | 14.953.086.600,94 | -3.084.602,00 | |
| Gelecek Y ıl Tahakkukları | 4.654.526.074,69 | 4.654.526.110,41 | -35,72 | |
| Gelecek Yıllara Ait Taşınmaz Mal Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Karşılığı | 4.654.526.074,69 | 4.654.526.110,71 | -36,02 |
Kamu idaresi cevabında, 2023 yılı kapanış kaydı ile 2024 yılı açılış kaydı arasında farklılık bulunan Orman İşletme Müdürlüklerine bu tutarsızlıkların olmaması için yazıyla talimat verildiği, kapanış ve açılış fişlerindeki kayıtların tutarlı olması için Orman Bilgi Sistemi (ORBİS) muhasebe modülünde gerekli yazılım çalışmalarının tamamlandığı ve benzer hataların yapılmayacağı bildirilmiştir.
Kamu idaresinin mali tablolarının doğru ve güvenilir bilgi sunabilmesi için bir önceki yılın kapanış kayıtlarıyla izleyen yılın açılış kayıtlarının tutarlı olması, bilanço hesabı olmayan 649 No.lu Diğer Olağan Gelir ve Karlar Hesabına 2024 yılı başında yapılan açılış kaydının düzeltilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Muhasebe yazılım sisteminde güncelleme yapılarak, açılış ve kapanış kayıtlarının müdahaleye imkan vermeyecek bir şekilde otomatik olarak yapılmasının temin edilmesi, sorunun kalıcı olarak çözülmesi noktasında fayda sağlayacaktır.