|
ÖZET: Otomotiv Test Merkezi projesi için ayrılan taşınmazın, Fuzuli Şagiller tarafından işgal edildiği ve bu durumun ecrimisil alınarak sürdürüldüğü belirlenmiştir. TSE tarafından planlanan Yenişehir Otomotiv Test Merkezi için tahsis edilen arazi, 2014 yılında Bakanlar Kurulu kararıyla belirlenmiş olmasına rağmen, 10 yılı aşkın bir süre boyunca herhangi bir gelişme kaydedilmemiştir. İşgal edilen alan, tarımsal faaliyetler için kullanılmakta olup, bu durumla ilgili olarak Hazine adına ecrimisil tahakkuk ettirilmiştir.
Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri gereği, işgal edilen taşınmazlar için ecrimisil talep edilebilmesi için Hazine’nin bir zarara uğraması şartı aranmamakta ve işgalin sona erdirilmesi için gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. Ancak, mevcut durumda kamu idaresinin taşınmaz üzerindeki haklarının korunması ve tahliye sürecinin işletilmesi için gerekli adımlar atılmamaktadır. Ayrıca, Hazine arazisi üzerinde özel bir şirketle yapılan irtifak hakkı sözleşmesi nedeniyle de hukuki sorunlar yaşanmaktadır. Sonuç olarak, Otomotiv Test Merkezi’nin inşasının gerçekleşmemesi ve arazinin işgal altında kalması, kamulaştırma kararının yeniden değerlendirilmesini ve ecrimisilin yönetim biçimi olarak kullanılmamasını gerektirmektedir. Taşınmazın tahliyesi için acil tedbirlerin alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Otomotiv Test Merkezi İçin Tahsis Edilen Taşınmazın Fuzuli Şagiller Tarafından İşgal Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
TSE tarafından yapılması planlanan Yenişehir Otomotiv Test Merkezi projesinin yapılamadığı, bu amaçla tahsis edilen taşınmazın fuzuli şagiller tarafından işgal edildiği ve işgal üzerine ecrimisil alınarak bu uygulamaya süreklilik kazandırıldığı tespit edilmiştir.
Yenişehir TSE Otomotiv Test Merkezi yapımı için seçilen arazinin sınırları Bakanlar Kurulunun 24.11.2014 tarih ve 2014/7040 sayılı Acele Kamulaştırma Kararı ile belirlenmiştir. Böylece Bursa İli Yenişehir İlçesi sınırları içinde yer alan, 3.236.695,76 m2’si Hazine, 1.121.903,43 m2’si ise TSE mülkiyetinde olan 4.358.599,19 m2 yüzölçümlü taşınmaz üzerinde Otomotiv Test Merkezi (Kara Araçları Test Merkezi) projesi ile ilgili olarak gerekli işlemler tamamlanmıştır. Ancak, aradan 10 yıldan fazla bir süre geçmiş olmasına rağmen proje ile ilgili olarak herhangi bir gelişme olmamış, bu amaçla tahsis edilen taşınmaz (arazi) boş kalmıştır. Fiilen boş kalan taşınmazın fuzuli şagiller tarafından işgal edilerek tarımsal faaliyette bulunulduğu tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede, fuzuli şagillerin tespiti ve ecrimisil tahsilatı için Yenişehir Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliği ile yazışmalar yapıldığı, Hazine adına ecrimisil tahakkuk ettirildiği tespit edilmiştir.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75’inci maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişiler tarafından işgali üzerine, fuzuli şagilden tespit ve takdir edilecek ecrimisil bedelinin isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmadığı, işgal edilen taşınmaz malın idarenin talebi üzerine bulunduğu yer mülki amiri tarafından tahliye ettirilerek idareye teslim edileceği hüküm altına alınmıştır.
Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, ecrimisil bir taşınmaz yönetim biçimi olmayıp, idare tarafından taşınmazın üzerine bulunduğu yer mülki amiri tarafından tahliye ettirilmesine yönelik tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Kamu idaresinin mülkiyet veya kullanımında bulunan taşınmazlara yönelik olarak ecrimisil alınarak işgalin devam etmesi ve taşınmazın tahliyesine yönelik hükümlerin uygulanmaması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
Otomotiv Test Merkezi için Hazine arazisi, her türlü hukuki ve maddi sorunların Enstitü tarafından çözülmesi kaydıyla tahsis edilmiştir. Hazine arazisi üzerinde 213.577 m2’lik kısmı için Hazine ve Maliye Bakanlığı ile özel bir Şirket arasında 30 yıl süreli irtifak hakkı sözleşmesi bulunmaktadır. İlgili şirket, irtifak/üst hakkı kamulaştırma kararına karşı dava açmış olup tahsis gereği davada TSE davalı olarak yer almaktadır.
Bulgu konusu husus 2023 yılı denetim raporunda da yer almış, bu konuda 2024 yılında bir gelişme olmamıştır.
Kamu İdaresi tarafından taşınmaz tahliye sürecinin işletilmesi için öncelikle müşterek tapudaki Hazine ile olan ortaklığın giderilmesi için ifraz ve akabinde tevhid işlemlerinin ifası suretiyle bu ortaklığın giderilerek Enstitüye ait kısmın belirlenmesi gerekmekte olduğu ifade edilmiş olup söz konusu ifraz ve tevhid işlemlerinin devam etmekte olduğu belirtilmiştir.
Sonuç olarak Otomotiv Test Merkezinin yapımının gerçekleşmemesi, bu merkez için ayrılan arazinin işgal altında olması ve idarenin aleyhine yüksek miktarda irtifak hakkı davasına konu olması nedeniyle kamulaştırma kararının gözden geçirilmesi, ecrimisilin yönetim biçimine dönüştürülmemesi ve taşınmazın tahliyesi için gerekli tedbirlerin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.