ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, otopark bedeli olarak toplanan paraların Otopark Yönetmeliği’ne aykırı bir şekilde kullanıldığını ortaya koymuştur. Denetim sonucunda, belediyenin otopark hesaplarında kaydedilmesi gereken toplam 6.086.447,14 TL tutarındaki otopark bedelinin, cari hesaba aktarılması nedeniyle mevzuata uygun bir işlem gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. Otopark Yönetmeliği, bu bedellerin kamu bankalarında açılan otopark hesaplarına yatırılmasını ve bu hesapta toplanan meblağın yalnızca otopark tesisleri için harcanabileceğini açıkça belirtmektedir.

Yapılan incelemelerde, söz konusu otopark bedellerinin, hizmet binası ve otopark yapımında kullanılmak üzere cari hesaba aktarıldığı tespit edilmiştir. Oysa ki, Otopark Yönetmeliği gereği bu bedellerin, belirlenen faiz oranları ile birlikte ayrı bir vadeli hesapta tutulması ve yalnızca otopark ile ilgili harcamalar için kullanılması gerekmektedir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümlerinin ihlal edildiğini göstermektedir.

Sonuç olarak, belediyenin otopark bedellerini yasalar çerçevesinde yönetmesi ve bu bedellerin uygun bir şekilde nemalandırılması için ayrı bir vadeli hesapta tutulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu tür hatalı işlemlerin düzeltilmesi, hem yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Otopark Bedeli Olarak Alınan Paraların Otopark Yönetmeliğine Aykırı Olarak Kullanılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Otopark hesabında kaydedilmesi gereken paraların Otopark Yönetmeliği’ne aykırı olarak otopark hesaplarında kaydedilmeyerek cari hesaba aktarıldığı tespit edilmiştir.
Belediyelerin otopark hesapları ile ilgili temel düzenleme, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37’nci ve 44’üncü maddelerine dayanılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca çıkarılan 01/06/2018 tarihli (30340 sayılı R.G.) Otopark Yönetmeliği’dir.
Söz konusu Yönetmelik’in “Otopark bedelinin tespit, tahakkuk ve tahsili” başlıklı 12’nci maddesinde;
(4) Otopark bedelleri kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılır. Bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranı uygulanır.
Aynı Yönetmelik’in “Otopark hesabından yapılacak harcamalar” başlıklı 13’üncü maddesinde;
“. (2) Otopark hesabında toplanan meblağ otopark tesisi dışında başka bir amaçla
kullanılamaz.
Otopark hesabında toplanan meblağ, belediyelerce hazırlanacak sarf belgesi, verile emri ve hak ediş raporuna göre belediyesinin yazılı talimatı üzerine ilgili bankaca hak sahibine ödenir.
Otopark hesabında toplanan meblağın, amacında kullanılıp kullanılmadığı hususu İçişleri Bakanlığınca denetlenir.” denilmektedir.
Yapılan incelemede, 2022 yılı içinde Otopark Yönetmeliği’ne göre Belediye tarafından tahsil edilen toplam 6.086.447,14 TL otopark bedelinin tamamını, tüm harcamaların yapıldığı cari hesaba aktarılması nedeniyle yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine aykırı işlem yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti uyarınca, İdare tarafından Otopark Yönetmeliği’ne göre tahsil edilen 6.086.447,14 TL otopark bedelinin vadeli hesapta tutulmayarak hizmet binası ve otopark yapımında kullanıldığı belirtilmiştir.
Oysaki Otopark Yönetmeliği’nde Otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacağı ve bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranının uygulanacağı ayrıca Otopark hesabında toplanan meblağın otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamayacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yapılan hatalı işlemin yukarıdaki mevzuat çerçevesinde düzeltilmesi ve Belediye tarafından tahsil edilen otopark bedelinin yasaların öngördüğü faiz oranı ile nemalandırılma işlemlerinin tesis edilmesi açısından müstakil bir vadeli hesapta tutulması gerektiği değerlendirilmektedir.