|
ÖZET: Otopark bedellerinin tahsili ve yönetimi konusunda yapılan denetimlerde, 2022 yılı Sayıştay raporları çerçevesinde önemli bulgular elde edilmiştir. İzmir Büyükşehir Belediyesi, yapı ruhsatı başvurusu yapanlardan doğrudan otopark bedeli tahsil etmekte ve bu gelirlerin ilgili hesaplara aktarılması gerektiği belirtilmektedir. 7261 sayılı kanun ile yapılan değişiklikler, büyükşehir ilçe belediyelerine otopark yapma ve işletme yetkisi vermiştir. Ancak, otopark gelirlerinin tahsilat süreci ve kullanımıyla ilgili düzenlemeler, yeterince uygulanmamaktadır.
Otopark bedellerinin, kamu bankalarında açılması gereken hesaplara yatırılması ve bu hesaplarda nemalandırılması gerektiği, 3194 sayılı İmar Kanunu ve Otopark Yönetmeliği’nde açıkça ifade edilmiştir. Ancak, mevcut uygulamada bu bedellerin İzmir Büyükşehir Belediyesi hesabına doğrudan aktarıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, otopark sorunlarının çözümünde kullanılabilecek önemli gelirlerin kaybına yol açmaktadır. Sonuç olarak, otopark bedellerinin, ilgili mevzuat çerçevesinde ilçe belediyesi tarafından tahsil edilmesi ve belirlenen hesaplarda yönetilmesi gerekmektedir. Bu, hem otopark sorunlarının çözümüne katkı sağlayacak hem de kamu kaynaklarının etkin kullanımını garanti altına alacaktır. |
BULGU: Otopark Bedellerinin Büyükşehir Belediyesince Tahsil Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İmar mevzuatı uyarınca İdare tarafından tahsil edilmesi ve nemalandırılması gereken “otopark bedeli” gelirlerinin yapı ruhsatı başvurusu yapanlar tarafından doğrudan İzmir Büyükşehir Belediyesi hesabına aktarıldığı görülmüştür.
7261 sayılı Türkiye Çevre Ajansının Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 29′ uncu maddesi ile 5216 sayılı Kanun’un “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7′ inci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde değişiklik yapılmış ve daha önce sadece otopark yapma yetkisine sahip olan büyükşehir ilçe belediyelerine bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat verme yetkisi verilmiştir.
Aynı Kanun’un 31′ nci maddesi ile 5216 sayılı Kanun’un “Belediyeler arası hizmet ilişkileri ve koordinasyon” başlıklı 27′ nci maddesinin son fıkrasında yer alan imar mevzuatı uyarınca belediyelerin otoparkla ilgili olarak elde ettikleri gelirlerin tahsil tarihinden itibaren kırk beş gün içinde büyükşehir belediyesine aktarılacağı hükmü değiştirilmek suretiyle mülga edilmiştir. Anılan fıkrada otopark bedellerinin, beş yıllık imar programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında, bölge otoparkı için gerekli arsa alımları ile inşasında kullanılacağı ve bu gelirlerin belirtilen amaç dışında kullanılamayacağı ifade edilmiştir.
Ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Otoparklar” başlıklı 37 ve “Yönetmelik” başlıklı 44’üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan Otopark Yönetmeliği’nin “Otopark bedelinin tespit, tahakkuk ve tahsili” başlıklı 12′ nci maddesinde; otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacağı ve bu hesapta toplanan meblağın nemalandırılması gerektiği belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca yapı ruhsat harcıyla birlikte tahsil edilen otopark bedellerinin ilçe belediyesi adına kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılması, bu hesapta toplanan meblağa yasaların öngördüğü faiz oranının uygulanması ve hesaptaki meblağın ilçe belediyesi tarafından otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılmaması gerekmektedir.
Ancak, İdare tarafından tahsil edilmesi ve kullanılması gereken otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılması gereken otopark hesabına yatırılmadığı yapı ruhsatı başvurusu yapanlar tarafından doğrudan İzmir Büyükşehir Belediyesi hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, otopark sorununun çözülmesi amacıyla kullanılabilecek gelirlerde önemli kayıplara neden olunmaması adına otopark bedellerinin, İdare tarafından tahsil edilmesi ve ilgili hesaplarda nemalandırılması gerekmektedir.