|
ÖZET: Otopark bedellerinin yönetmeliklere uygun şekilde tutulmadığı ve bu bedellerin kullanımının izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi aşamalarında tahsil edilen otopark bedellerinin, kamu bankalarında açılan ayrı bir otopark hesabında tutulmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, bu bedellerin tahsis amacına uygun olarak kullanılıp kullanılmadığına dair bir takip mekanizması bulunmamaktadır.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili maddeleri doğrultusunda yürürlüğe giren Otopark Yönetmeliği, otopark bedellerinin kamu bankalarında açılan hesaplarda tutulmasını ve bu hesaplardan yalnızca otopark tesisleri için harcama yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Yönetmelik, otopark ihtiyacının karşılanması için gerekli süreleri ve şartları da belirlemektedir. Ancak, son beş yıl içinde tahsil edilen toplam otopark bedelinin 31.12.2024 itibarıyla 79.004,18 TL olduğu, fakat bu tutarın uygun bir hesapta tutulmadığı ve amacına uygun şekilde harcandığına dair bir denetim yapılmadığı gözlemlenmiştir. İlgili idare, otopark bedellerinin T.C. Ziraat Bankası’nda ayrı bir hesapta tutulduğunu ve 06.05.2025 tarihi itibarıyla bu hesabın bakiyesinin 410.000,00 TL olduğunu belirtmiştir. Ancak, Otopark Yönetmeliği gereği, tahsil edilen bedellerin amacına uygun kullanımı ve bu süreçlerin izlenmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Otopark Bedellerinin Otopark Yönetmeliği’ne Uygun Olarak Tutulmaması, Yönetmelik’e Uygun Olarak Kullanılıp Kullanılmadığının Takip Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verilmesi aşamalarında tahsil edilen otopark bedellerinin kamu bankalarında idare adına açılan ayrı bir vadeli hesapta (otopark hesabı) tutulmadığı, tahsis amacına uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığının takip edilmediği görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37’nci ve 44’üncü maddelerine dayanılarak yürürlüğe konulan ve araçların yol açtığı parklanma ve trafik sorunlarının çözümü için otopark yapılmasını gerektiren bina ve tesislerde otopark ihtiyacının miktar, ölçü ve diğer şartlarının tespit ve giderilme esaslarını düzenlemeyi amaçlayan Otopark Yönetmeliği’nin;
“Otopark bedelinin tespit, tahakkuk ve tahsili” başlıklı 12’nci maddesinin;
4’üncü fıkrasında otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacağı,
7’nci fıkrasında otopark bedeli alınan parsellerin otopark ihtiyacının ilgili idarece karşılanmasının zorunlu olduğu, bedel alınan parseller için ruhsat tarihinden itibaren en geç (5) yıl içerisinde bölge otoparklarının tamamlanmasının zorunlu olduğu,
“Otopark hesabından yapılacak harcamalar” başlıklı 13’üncü maddesinin;
1’inci fıkrasında otopark hesabında toplanan meblağın, belediyelerin kendi kaynaklarından ayıracağı tahsisatla birlikte, tasdikli plan ve beş yıllık imar programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında bölge ve genel otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların inşasında kullanılacağı,
2’nci fıkrasında da otopark hesabında toplanan meblağın bölge ve genel otopark tesisi dışında başka bir amaçla kullanılamayacağı
Hükümleri yer almaktadır.
Yönetmelik’in yukarıdaki düzenlemelerinden; otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabında tutulması, hesapta toplanan meblağın belediyelerin kendi kaynaklarından ayıracağı tahsisatla birlikte tasdikli plan ve beş yıllık imar programına göre hazırlanan kamulaştırma projesi karşılığında bölge ve genel otopark tesisi için gerekli arsa alımları ile bölge ve genel otoparkların inşasında kullanılması, bedel alınan parseller için ruhsat tarihinden itibaren en geç (5) yıl içerisinde bölge otoparklarının yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; son (5) yıl içerisinde yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi verilmesi aşamalarında tahsil edilen otopark bedeli toplam tutarının 31.12.2024 tarihi itibarıyla 79.004,18 TL olduğu, ancak tahsil edilen tutarların kamu bankalarında idare adına açılan ayrı bir vadeli hesapta (otopark hesabı) tutulmadığı, tahsil amacına uygun şekilde kullanılıp kullanılmadığının takip edilmediği görülmüştür.
İdarece verilen cevapta, otopark bedellerine ilişkin T.C. Ziraat Bankası’nda ayrı bir otopark hesabının açıldığı ve otopark gelirlerinin bu hesaba yatırılmasının sağlandığı ifade edilmiş, 06.05.2025 tarihi itibarıyla hesabın bakiyesini (410.000,00 TL) gösteren belge cevap ekinde gönderilmiştir.
İdarece, Otopark Yönetmeliği’nin ilgili düzenlemeleri gereği; otopark bedeli olarak tahsil edilen tutarların kamu bankalarından birinde açılacak ayrı bir hesapta ve vadeli mevduat şeklinde tutulması, amacına uygun şekilde bölge ve genel otopark tesisi faaliyetlerinde kullanılması, bu amaçla kullanılıp kullanılmadığının takip edilmesi gerekmektedir.