ÖZET: Otopark hesaplarının oluşturulmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi, otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılara ilişkin olarak, yapı ruhsat harcıyla birlikte tahsil edilmesi gereken otopark bedellerini banka otopark hesabına yatırmamıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37. maddesi, otopark ihtiyacı olan binalara otopark yeri ayrılmadıkça yapı izni verilmemesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, Otopark Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, otopark yerleri ayrılmadan yapı ruhsatı verilmemesi ve otoparklar tamamlanmadan da yapı kullanma izni verilmemesi gerektiğini vurgulamaktadır.

Yönetmelik gereğince, otopark bedellerinin tahsilatı, kamu bankalarında açılacak otopark hesaplarına yatırılmak suretiyle gerçekleştirilmelidir. Bu bedellerin %25’lik kısmı yapı ruhsatı aşamasında peşin alınırken, geri kalan tutar ise yapı kullanma izni verilmeden önce tamamlanmalıdır. Ancak yapılan incelemelerde, otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılardan tahsil edilmesi gereken otopark bedelleri için herhangi bir banka otopark hesabı oluşturulmadığı tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, İdarenin, otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılardan tahsil edilen otopark bedellerinin takibi için kamu bankalarında otopark hesapları açması gerekmektedir. Bu durum, yasal düzenlemelere uygun bir şekilde yürütülmelidir.

BULGU: Otopark Hesabının Oluşturulmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılara ilişkin olarak yapı ruhsat harcıyla birlikte tahsil edilen otopark bedelleri için banka otopark hesabının açılmadığı görülmüştür.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Otoparklar” başlıklı 37’nci maddesinde otopark ihtiyacı bulunan bina ve tesislere lüzumlu otopark yeri tefrik edilmedikçe yapı izni, otopark tesis edilmedikçe de kullanma izni verilemeyeceği belirtilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37’nci ve 44’üncü maddelerine dayanılarak hazırlanmış olan Otopark Yönetmeliği’nin “Yapı ruhsatı ve kullanma izinlerinin verilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde yapılacak yapılara bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre otopark yerleri ayrılmadıkça yapı ruhsatı, bu otoparklar inşa edilip hazır hale getirilmedikçe de yapı kullanma izni verilemeyeceği belirtilmiştir.

Mezkûr Yönetmelik’in “Otopark bedelinin tespit, tahakkuk ve tahsili” başlıklı 12’nci maddesinde ise otopark bedellerinin tahakkuk ve tahsil esaslarının bu Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak ilgili idareler tarafından belirleneceği, otopark bedellerinin de kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılacağı, otopark bedelinin % 25’i yapı ruhsatı verilmesi sırasında nakden, bakiyesi ise yapı kullanma izni verilmeden önce tamamlanmak kaydı ile en çok on sekiz ay içinde altı eşit taksitte ve kalan taksitlerin her yıl yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle tahsil edileceği, yapı ruhsatı düzenleme aşamasında %25’lik peşin ödenen kısım haricindeki ödemelere ilişkin taahhütname alınacağı hususları düzenlenmiştir.

Bu düzenlemelere göre otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılara ilişkin olarak otopark bedelinin yapı ruhsatı verilmesi sırasında nakden tahsil edilmesi ve tahsil edilen otopark bedellerinin kamu bankalarından herhangi birinde açılacak otopark hesabına yatırılması, bu hesapta toplanan meblağa da yasaların öngördüğü faiz oranının uygulanması gerekmektedir.

Yapılan incelemede ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılardan, yapı ruhsatı verilmesi sırasında nakden tahsil edilmesi gereken otopark bedelleri için banka otopark hesabının oluşturulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda ifade edildiği üzere, İdarenin otopark ihtiyacını kendi parselinden karşılamayan yapılardan, yapı ruhsatı verilmesi sırasında nakden tahsil etmesi gereken otopark bedellerinin takibi için kamu bankalarından herhangi birinde otopark hesabının açılması sağlanmalıdır.