|
ÖZET: Otopark Yönetmeliği çerçevesinde, yapı sahiplerinden alınması gereken birim otopark bedellerinin hesaplamasında mevzuata uygunluk sağlanmadığı tespit edilmiştir. 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ilgili maddelerine dayanarak, Sivaslı Belediyesi tarafından belirlenen 2.000,00 TL’lik bedelin yasal dayanağı bulunmamaktadır. Yönetmelik gereğince, birim otopark bedeli, belirli formüllerle hesaplanmalı ve bu hesaplamalar, arsa ve yapı paylarına dayandırılmalıdır.
Sivaslı Belediyesi’nin yaptığı hesaplamalarda, arsa payı için birim otopark bedeli 125,2 TL olarak belirlenmiştir. Ayrıca, 20.02.2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğde, katlı garajların birim yapı bedeli 12.250,00 TL olarak açıklanmıştır. Yerleşim bölgeleri için belirlenen oranlar da dikkate alındığında, mevcut uygulamanın mevzuata uygun olmadığı ve yapı sahiplerini otopark alanı ayırmak yerine ödeme yapmaya yönlendirdiği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin gerekli çalışmaların başlatıldığını belirtmiştir. Sonuç olarak, otopark ihtiyacının karşılanması için mevzuatta belirtilen hesaplama yöntemlerinin uygulanması ve mevcut hataların düzeltilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Otopark Yönetmeliği Uyarınca Alınan Bedellerin Mevzuatta Belirtilen Şekilde Hesaplanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
3194 sayılı İmar Kanunu’nun 37’nci ve 44’üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan Otopark Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda parselinde otopark ihtiyacı karşılanamayan durumlarda yapı sahiplerinden alınması gereken birim otopark bedellerinin, Belediye Meclis kararı ile gelir tarifesinde 2.000,00 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik hükümlerine göre;
Birim otopark bedeli: (A + B) x 20 m2 x Y formülü ile hesaplanır.
A: Birim otopark bedeli arsa payını ifade eder ve otopark arsalarının emlak vergisi değerinin, planda belirlenen katlar alanı hesabına konu alana bölünmesi ile tespit edilir. Sivaslı Belediyesi otopark alanını belirlemiş ve yapılan hesap sonucu birim otopark bedeli arsa payı 125,2 TL olarak bulunmuştur.
B: Birim otopark bedeli yapı payını ifade eder. Yapı ruhsatının düzenlendiği yıl için, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğde yer alan otoparka ait birim fiyatlara karşılık gelen bedeldir. 20.02.2024 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğde ‘katlı garaj’ birim yapı bedeli 12.250,00 TL olarak belirlenmiştir.
20 m2: Binek otolar dikkate alınarak belirlenen manevra alanı dâhil en az birim park alanını ifade eder.
Y: Belediye Meclis Kararı ile belirlenen yerleşme bölgelerinde ayrılan gruplara göre uygulanacak oranı (%100-%60 arası oranı) ifade eder. Sivaslı Belediye Meclisince yerleşme bölgeleri iki gruba ayrılmış ve imar planın üç kattan yukarıda olan imarlı parseller için %70’lik oran belirlenmiş, üç kat ve daha aşağıda olan imarlı parseller için %60’lık oran belirlenmiştir.
Ayrıca, Yönetmelik’in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde, bir kısmı veya tamamının parselinde karşılanamadığı binalarda karşılanamayan otopark miktarının komşu parsellerle ortak otopark uygulaması veya ada içi otopark uygulamaları şeklinde karşılanabileceği veya otopark olarak gösterilen yapı ya da bağımsız bölüm ile bu otoparkı kullanacak olan yapı ya da bağımsız bölümlerin tapularında ayrı ayrı süresiz irtifak kurulması, tapu kütüğünün beyanlar hanelerinde bu konuda belirtme yapılması kaydıyla; 1500 metrelik yarıçap veya 2000 metrelik yürüme mesafesi içinde kamulaştırmaya konu olmayan başka parselden ya da binadan veya binaların zorunlu olarak ayrılması gerekenler haricindeki müstakil otopark olarak ayrılmaya müsait olan bölümlerinden veyahut ticari otoparklardan karşılanacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen bilgiler ışığında, Sivaslı Belediye Meclisi tarafından tespit edilen 2.000,00 TL’nin yasal dayanağının olmadığı, mevzuata göre düşük olarak belirlendiği ve yapı sahiplerini otopark yeri ayırmak yerine söz konusu tutarı ödeme yoluna sevk ettiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin gerekli çalışmalara başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bir kısmı veya tamamının parselinde karşılanamadığı binalarda karşılanamayan otopark miktarının, mevzuatta öngörülen şekilde hesaplanması gerekmektedir. Ayrıca Yönetmelik’te otopark birim bedeli almadan, otopark miktarının karşılanmasına yönelik hükümler uygulanarak da mevcut hatanın düzeltilebileceği değerlendirilmektedir.