ÖTV matrahı, malın dahil olduğu listeye göre farklı kurallarla belirlenir. Bazı mallarda nispi vergi satış bedeli üzerinden, bazı mallarda maktu miktar üzerinden hesaplanır.
Nispi vergide matrah
Teslim bedeli, fiyat farkı, vade farkı ve matraha dahil diğer menfaatler dikkate alınır. KDV hesabından önce ÖTV hesaplandığı için KDV matrahı ÖTV’yi de içerebilir; ancak ÖTV matrahına ÖTV’nin kendisi dahil edilmez.
II sayılı liste
Taşıtlarda vergi matrahı, aracın vergiler hariç satış bedeli ve Kanunda matraha dahil edilen aksesuar, hizmet ve diğer unsurlar üzerinden belirlenir. Bayi ile distribütör ilişkilerinde emsal bedel ve asgari matrah kuralları önemlidir.
III sayılı liste
Alkollü içecek ve tütün mamullerinde nispi oran yanında maktu/asgari maktu vergi uygulanabildiğinden matrah ve miktar birlikte önem taşır.
Emsal bedel
Bedelsiz veya emsale göre düşük teslimlerde emsal bedel ve özel asgari matrah hükümleri devreye girebilir.