Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), özellikle motorlu taşıtlar, akaryakıt, tütün, alkollü içkiler ve IV sayılı listedeki mallar bakımından sık değişen tutar, matrah ve istisna sınırları nedeniyle tarih duyarlılığı yüksek bir vergidir. 2024 ve sonrasında yapılan değişikliklerde, işlemin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan liste, oran, matrah ve istisna limitlerinin esas alınması gerekir.
2024-2026 döneminde neden tarih kontrolü önemli?
ÖTV’de birçok tutar ve limit her yıl yeniden belirlenmekte, bazı değişiklikler ise doğrudan Cumhurbaşkanı kararı veya genel tebliğlerle yürürlüğe girmektedir. Özellikle taşıt alımlarında istisna limiti, IV sayılı listedeki maktu sınırlar ve liste kapsamındaki teknik sınıflandırmalar yıl bazında değişebilir.
II sayılı liste: Taşıtlarda istisna limitleri
31 Aralık 2025 tarihli 16 Seri No.lu ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği değişikliğiyle, belirli istisna uygulamalarında kullanılan 2.290.200 TL tutarı 1 Ocak 2026’dan itibaren 2.873.900 TL’ye yükseltildi. Bu tür limitler özellikle engelli araç istisnası gibi uygulamalarda belirleyici olduğundan, aracın iktisap tarihi esas alınarak güncel sınır kontrol edilmelidir.
II sayılı listede 2024-2026 arasında çok sayıda tebliğ değişikliği
GİB’in güncel ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği sayfasında 2024 sonunda 13 Seri No.lu, 2025’te 14 ve 15 Seri No.lu, 2025 sonunda 16 Seri No.lu ve 2026’da 17 Seri No.lu değişikliklerin işlendiği görülmektedir. Bu durum, taşıt vergilemesinde eski bir işlem değerlendirilirken güncel metnin tek başına yeterli olmadığını göstermektedir.
IV sayılı liste: 2026 maktu sınır değişikliği
31 Aralık 2025 tarihli 5 Seri No.lu ÖTV (IV) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği değişikliğiyle, IV sayılı liste kapsamındaki belirli mallar için 2025 yılında 364 TL olan tutar 1 Ocak 2026’dan itibaren 456 TL olarak uygulanmaya başlandı.
Motorlu taşıtlarda matrah ve teknik sınıflandırma
ÖTV oranı belirlenirken yalnız aracın satış bedeline bakılmaz. Motor silindir hacmi, elektrikli araçlarda motor gücü, aracın GTİP sınıflandırması, teknik niteliği ve ÖTV matrahı birlikte önem taşır. Araç üzerinde sonradan yapılan teknik değişiklikler veya aracın farklı bir GTİP’te değerlendirilmesi vergi sonucunu değiştirebilir.
Engelli araç istisnasında kritik noktalar
- İktisap tarihindeki parasal sınır esas alınır.
- Engellilik oranı ve aracın özel tertibat durumu farklı hukuki rejimlere tabi olabilir.
- Aracın istisna kapsamında iktisabından sonra satışı veya devri için öngörülen süreler ayrıca kontrol edilmelidir.
- Yeni yılda limit artmış olsa bile önceki yıldaki iktisaba yeni limit geriye yürütülmez.
I sayılı liste: Akaryakıt ve enerji ürünlerinde dinamik yapı
I sayılı listedeki akaryakıt, doğal gaz ve benzeri enerji ürünlerinde maktu ÖTV tutarları ve özel uygulamalar daha sık değişebilir. Bu ürünlerde ithalat, üretim, teslim ve teminat uygulamalarının her biri ayrı mevzuat kontrolü gerektirir.
Uygulamada kritik kontrol listesi
- İşlem hangi ÖTV listesine giriyor?
- İşlem tarihindeki GTİP ve teknik sınıflandırma doğru mu?
- Oran mı, maktu tutar mı, asgari maktu tutar mı uygulanıyor?
- İstisna veya muafiyet varsa işlem tarihindeki parasal limit nedir?
- Geçiş hükmü veya eski listeye göre kazanılmış bir hak bulunuyor mu?