ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir ilçe belediyesinin öz kaynak hesaplarının gerçeği yansıtmadığını ortaya koymaktadır. Denetim sırasında, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda kayıtlı tutarların, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonları Hesabı’na ve beş yılı dolduran tutarların ise 500 Net Değer Hesabı’na aktarılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu aktarım işlemlerinin zorunlu olduğunu belirtmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, 2022 yılı başında gerekli aktarımların yapılmaması nedeniyle dönem sonu bilançosunda tutarsal uyumsuzluklar ortaya çıkmıştır. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı’nda 34.661.288,09 TL fazla, 500 Net Değer Hesabı’nda ise 22.072.149,53 TL eksiklik gözlemlenmiştir. Bu durum, hesapların mevzuata uygun şekilde düzenlenmediğini göstermektedir.

Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin düzeltme kaydının yapıldığını belirtmiş ve gerekli muhasebe işlem fişleri ile hataların giderildiğini ifade etmiştir. Ancak, öz kaynak hesaplarının yasal düzenlemelere uygun bir biçimde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Öz Kaynak Hesaplarının Gerçeği Yansıtmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

2022 yılı dönem başında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda kayıtlı tutarların 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan beş yılı dolduranların ise 500 Net Değer Hesabı’na aktarılması gerekirken söz konusu aktarım işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 361’inci maddesinde 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılacağı, 362’nci maddesinde ise açılış kaydını takiben önceki yıl olumlu faaliyet sonucunun 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı’na borç, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan Yönetmelik’in 355’inci maddesinde 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nın geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılacağı, 356’ncı maddesinde ise, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan beş yılı dolduranların bu hesaba borç, 500 Net Değer/Sermaye Hesabı’na alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede; 2022 yılı başında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda kayıtlı tutarların 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda kayıtlı tutarlardan beş yılı dolduranların ise 500 Net Değer/Sermaye Hesabı’na aktarılması gerekirken söz konusu aktarımların yapılmadığı tespit edilmiştir. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’nda kayıtlı tutarın 2022 yılı başında 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı’na aktarılmaması nedeniyle, dönem sonu Bilançosunda yer alan dönem olumlu faaliyet sonucu tutarı ile Faaliyet Sonuçları Tablosunda yer alan faaliyet sonucu tutarı arasında uyumsuzluk ortaya çıkmaktadır. Anılan mevzuat hükümlerinde belirtilen işlemlerin yapılmaması nedeniyle 2022 yılı Bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 34.661.288,09 TL fazla, 500 Net Değer Hesabı ise 22.072.149,53 TL eksik gözükmektedir.
Kamu İdaresi cevabında bulguya ilişkin düzeltme kaydının yapıldığı ifade edilmiştir. Söz konusu tespit; kurum tarafından 11.04.2023 tarih ve 3961 sayılı, 09.05.2023 tarih ve 6844 sayılı muhasebe işlem fişleri ile düzeltilmiştir.
Özkaynak hesaplarının mevzuat hükümlerine uygun olarak çalıştırılması gerekmektedir.