|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, özel bütçe ve döner sermaye işletme birimlerinin elektrik ve doğalgaz giderlerinin ödenme şekillerine dair önemli bulgular sunmaktadır. İncelemeler, döner sermaye işletme birimlerinin elektrik giderlerinin özel bütçeden, üniversite birimlerinin doğalgaz giderlerinin ise döner sermaye bütçesinden karşılandığını ortaya koymuştur. 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun ilgili maddeleri, döner sermaye gelirlerinin belirli bir oranının, yükseköğretim kurumlarının ihtiyaç duyduğu mal ve hizmet alımları için kullanılacağını belirtmektedir.
Aynı zamanda, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu çerçevesinde hazırlanan 2023-2025 Bütçe Hazırlama Rehberi, döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynaklarının birlikte kullanıldığı hizmetlerde, döner sermaye aracılığıyla karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talep edilmemesi gerektiğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esası esas alınmaktadır. Yapılan incelemeler sonucunda, üniversite döner sermaye işletme birimlerinin elektrik giderlerinin özel bütçeden, doğalgaz giderlerinin ise döner sermaye bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin, bu durumun düzeltilmesi için gerekli işlemlere başladığı ve çalışmaların 2025 yılı sonuna kadar tamamlanmasının planlandığı ifade edilmiştir. Mevzuat gereği, elektrik ve doğalgaz giderlerinin uygun bütçelerden ödenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. |
BULGU: Özel Bütçe ve Döner Sermaye İşletme Birimlerinin Elektrik ve Doğalgaz Giderlerinin Kendi Bütçelerinden Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Döner sermaye işletme birimlerinin elektrik giderlerinin özel bütçeden, üniversite birimlerinin doğalgaz giderlerinin ise döner sermaye işletme bütçesinden karşılandığı görülmüştür.
2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 58’inci maddesinin (b) bendinde; döner sermaye işlemlerinden tahsil edilen gelirin belirli bir oranı ilgili yükseköğretim kurumunun ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar ile yönetici payları için kullanılacağı belirtilmektedir. Aynı maddenin (i) fıkrasında da; Döner Sermaye İşletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılmasının esas olduğu ve yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesinin zorunlu olduğu hükmü yer almaktadır.
Ayrıca 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’na dayanılarak hazırlanan 2023-2025 yılı Bütçe Hazırlama Rehberinin “Genel İlkeler” başlıklı 7’nci maddesine göre; döner sermaye gelirleri ile bütçe kaynakları birlikte kullanılarak yürütülen hizmetlerde, döner sermayeler aracılığı ile karşılanabilecek ihtiyaçlar için bütçeden ödenek talebinde bulunulmayacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla, mevzuatta belirtilen istisnalar dışında döner sermaye işletmelerinin kendi giderlerini kendi gelirleriyle karşılaması esastır.
Yapılan incelemede, Üniversite Döner Sermaye İşletme Birimlerinin (Havza Fizik Tedavi Merkezi, Şehir Polikliniği ve Aziziye Aile Sağlığı Merkezi hariç) elektrik giderlerinin özel bütçeden, üniversite birimlerinin doğalgaz giderlerinin ise döner sermaye işletme bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresince söz konusu hususun düzeltilmesine ilişkin işlemlere başlanıldığı ve çalışmaların 2025 yılı sonuna kadar bitirilmesi planlandığı ifade edilmiştir.
Anılan mevzuat hükümleri gereğince elektrik ve doğalgaz giderlerinin üniversiteye ait olan kısmının özel bütçeden, döner sermaye işletmelerine ait olan kısmının ise döner sermaye bütçesinden ödenmesi gerekmektedir.