|
ÖZET: Özel engelli rehabilitasyon merkezlerinde çalıştırılması gereken personel sayıları ile bu merkezlere yapılan personel teşvik ödemeleri arasında standart bir uygulamanın eksik olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bu merkezlerdeki personel sayısının hesaplanmasında ve teşvik ödemelerinde iller arasında farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği, engelli bireylerin yaşam kalitesini artırmak amacıyla teşvik verilmesini öngörmektedir. Yönetmelik gereği, 12’den fazla engelli birey kabul eden merkezlerde, bakıcı personel sayısı, engelli sayısının üçte birinden az olamazken, 72 engelli bireyden sonra her 12 engelli için ek personel istihdam edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, merkezlerdeki zorunlu personel sayısının hesaplanmasında ve teşvik ödemelerinde tutarsızlıklar olduğu, ayrıca personelin yıllık izinlerinin takibinin yapılmadığı belirlenmiştir. Zorunlu personel sayısının belirlenmesinde, merkezdeki toplam engelli sayısının dikkate alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, teşvik hesaplamalarının Bakanlıkça ödenen engelli sayısı üzerinden yapılması ve personel SGK primlerinin 30 gün üzerinden ödenmesi gerektiği ifade edilmektedir. Kamu İdaresi, personel teşvik ödemelerinde uygulama birliğinin sağlanması amacıyla 81 il müdürlüğüne yazı göndermiştir. Bu yazıda, teşvikten yararlanacak personel ile gerekli belgelerin net bir şekilde belirlenmesi, personel izinlerinin takibinin yapılması ve olası sorunların önlenmesi için gerekli adımların atılması gerektiği belirtilmiştir. |
BULGU: Özel Engelli Rehabilitasyon Merkezlerinde Çalıştırılması Zorunlu Personel Sayıları ile Söz Konusu Merkezlere Yapılan Personel Teşvik Ödemelerinde Standart Bir Uygulamanın Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Özel engelli rehabilitasyon merkezlerinde çalıştırılması zorunlu personel sayılarının hesaplanmasında ve sunulan hizmetin kalitesini artırmak maksadıyla merkezlere yapılan personel teşvik ödemelerinde iller arasında farklı uygulamalar bulunduğu görülmüştür.
Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği’nin “Teşvik” başlıklı 66’ncı maddesinde; bakıma ihtiyacı olan engelli bireylerin yeterli yaşam standardına ulaştırılması, yaşam kaliteleri ile aldıkları hizmetlerin iyileştirilmesi, memnuniyet düzeylerinin artırılması ile yatılı özel bakım merkezlerinin personel, hizmet ve kalite standardının yükseltilmesi amacıyla teşvik verileceği hüküm altına alınmıştır.
Söz konusu Yönetmelik’in “Çalıştırılması Zorunlu Personel ve Sayısı” başlıklı 34’üncü maddesine göre; merkeze kabul edilen engelli birey sayısı 12’yi geçtikten sonra çalıştırılacak bakıcı personel sayısı merkezde bakılan engelli birey sayısının üçte birinden az olamaz. Hesaplamada küsuratlı sayılar bir üst sayıya tamamlanır. Hizmet binasında bakılan engelli sayısının 72’yi geçmesi durumunda eklenen her 12 engelli için ilave bir bakıcı personel çalıştırılır. Merkezlerde bakılan engelli bireylere yönelik bakım kalitesinin artırılması amacıyla çalıştırılması zorunlu personel sayısına ek olarak her 10 engelli birey için ilave bir personel çalıştırılabilir.
Yapılan incelemede merkezlerde çalıştırılması gereken zorunlu personel sayılarının hesaplanmasında ve personel teşvik ödemelerinde farklı uygulamalar bulunduğu, özel bakım merkezlerinde çalışan personelin yıllık izinlerinin takibinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Zorunlu personel sayısının hesabında merkezde istihdam edilen toplam engelli sayısı dikkate alınmalı, aynı bahçe içerisinde farklı iki girişi olan ve iki bloktan oluşan merkezler için bakıcı ve temizlik personeli her blok için ayrı ayrı; meslek elemanı, sağlık personeli ve nöbet sorumlusu ise her iki blok için birlikte hesaplanmalıdır. Zorunlu çalıştırılması gereken personele ilave olarak çalıştırılan meslek personeli, sağlık personeli, bakıcı personel veya temizlik personeli için teşvik hesaplaması, ücreti Bakanlıkça ödenen engelli birey sayısı üzerinden yapılmalı, ayrıca personelin SGK primlerinin 30 gün üzerinden ödenmesi nedeniyle teşvik ödemeleri de 30 gün üzerinden uygulanmalıdır.
Personel teşviki özel bakım merkezlerinde istihdam sayısını artırmak amacıyla yapılan bir ödemedir. Bu sebeple zorunlu çalıştırılması gereken personel sayısına ilave istihdam sağlanması durumunda teşvikten yararlandırılması gerekir.
Kamu İdaresi teşvik ödemelerinde uygulama birliğinin sağlanması için 81 il müdürlüğüne yazı yazıldığını belirtmiştir.
Kamu İdaresi tarafından personel teşvik ödemelerinde fazla personel olarak kabul edilecek kişiler ile sunulması gereken belgelerin açık bir şekilde belirlenmesi, personel izinlerinin takibinin yapılması ve ödeme işlemlerinde yaşanması muhtemel sorunların önüne geçilmesi için uygulama birliğinin sağlanması gerekmektedir.