ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, özel fon hesabında kayıtlı olan tutarın sermayeye eklenmediği tespit edilmiştir. Şirketin gayrimenkul satışından elde ettiği kazanç, mevzuat gereği belirli bir süre boyunca özel fon hesabında tutulması gereken bir tutar olarak kaydedilmiştir. Ancak, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ilgili maddesi uyarınca, bu kazancın beş yıllık süresi dolmasına rağmen, sermayeye eklenmediği görülmüştür.

İlgili kanun, taşınmaz satışından elde edilen kazançların %75’inin kurumlar vergisinden muaf tutulmasını sağlamaktadır. Bu istisna, satışın yapıldığı yılı takip eden beş yıl boyunca özel bir fon hesabında tutulması şartıyla geçerlidir. Şirketin 2007 yılında kaydettiği kazanç, bu süre zarfında özel fonlar hesabında tutulmuş, ancak belirtilen sürenin sona ermesine rağmen sermayeye eklenmemiştir.

Şirket, özel fon hesabındaki tutarların ilk sermaye artışı sırasında sermayeye eklenmesini planladığını ifade etmiştir. Bu tutarın sermayeye eklenmesi, şirketin özkaynaklarında bir artış yaratmasa da, iç kaynakların sermaye olarak kullanılabilmesi açısından önem taşımaktadır.

BULGU: Özel Fon Hesabında Kayıtlı Tutarın Sermayeye Eklenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi

Şirketin gayrimenkul satış kârından doğan ve özel fon hesabına alınan tutarın mevzuat gereği fonda tutulacağı süre dolmasına rağmen sermayeye eklenmediği görülmüştür.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun “İstisnalar” başlıklı 5’inci maddesi ile, kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer taşınmazların satışından doğan kazançların %75’lik kısmı kurumlar vergisinden istisna edilmiştir. İlgili madde hükmüne göre, bu istisna, satışın yapıldığı dönemde uygulanmakta ve satış kazancının istisnadan yararlanan kısmı satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutulmakta ve istisna edilen kazançtan beş yıl içinde sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen ya da dar mükellef kurumlarca ana merkeze aktarılan kısım için uygulanan istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılmaktadır.

Şirket kayıtlarının incelenmesinde, Şirketin gerçekleştirmiş olduğu taşınmaz satışından doğan kazancın ilgili Kanun hükmü doğrultusunda 2007 yılında 549 Özel Fonlar Hesabına kaydedildiği, Kanun’da belirtilen beş yıllık sürenin dolduğu tespit edilmiştir.

Şirket tarafından da özel fonlar hesabında kayıtlı tutarların planlanacak olan ilk sermaye artışı kapsamında sermayeye eklenmesinin öngörüldüğü belirtilmiştir.

Özel fon hesabında tutulan tutarın tamamının sermaye ilave edilmesi ya da kâr dağıtımına konu edilmesi mümkün olup, sermayeye ilave edilmesi Şirketin özkaynaklar toplamında bir artış yaratmamakla birlikte, iç kaynakların sermayeye ilave edilmesi halinde kullanılabileceği değerlendirilmektedir.