Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde giyim ve sigorta giderlerinin belgelendirilmesi piyasa rayiçlerine uygunluk açısından nasıl değ (KİK)

Şanlıurfa Devlet HastanesiBaşhekimliği tarafından 30.04.2007 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2007/40297İhale Kayıt Numaralı “25 Kişi İle Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak;

Kral Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin 04.06.2007tarih ve 16107 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.06.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusu hakkında alınan 16.07.2007 tarih ve 2007/UH.Z-2382 sayılı karar ile;

“4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun uygun bulunmadığına”karar verilmiştir.

Kral Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul Kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada Ankara 13. İdare Mahkemesi tarafından 25.10.2007 tarih ve E:2007/2068 sayılı karar ile; “Yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmiştir.

Daha sonra anılan Mahkeme tarafından 30.05.2008 tarih ve E:2007/2068, K:2008/1158 sayılı karar ile “Davanın reddine” karar verilmiştir.

Söz konusu Mahkeme kararının davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay 13. Dairesinin 19.12.2011 tarih ve 2008/11899, K:2011/5884 sayılı kararıyla usul yönünden bozulmasına karar verilmiştir.

Bozma kararından sonra Ankara 13. İdare Mahkemesi tarafından verilen 04.04.2012 tarih ve E:2012/561, K:2012/788 sayılı karar ile; “

…

Dava konusu ihaleye ilişkin İdari Şartnamenin “İhale Konusu İşe İlişkin Bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde, işin adının “25 kişi ile özel güvenlik hizmet alımı”, fizikî miktar ve türünün “25 kişi ile 19 ay süreli özel güvenlik hizmeti alımı” olduğu belirtilmiş; “Teklif Fiyata Dâhil Masraflar” başlıklı 26 ncı maddesinde; “26.2 Personelin yol gideri, günlük brüt (1,44 YTL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dâhil edecek ve bordroda gösterecektir. Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini aynı olarak karşılayacaktır. Yüklenici firma resmi, dini ve milli bayram günlerinde 2007-2008 yıllarında 22 kişi 24 gün çalıştırılacaktır. Yemek için bir bedel öngörülmeyecek, hastaneden karşılanacaktır. Yüklenici tarafından karşılanacak bu giderlerin aylık gün sayısı olarak 26 (Yirmialtı) gün esas alınacaktır. Bu işe ait sözleşmenin uygulanması esnasında çalıştırılacak vasıflı personele ödenecek ücretin asgarî ücrete oranı aşağıdaki şekilde olacaktır.

• Güvenlik Amiri-Gündüz Sorumlusu % 50
• Gece Sorumlusu % 30

26.5. Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı %1,5 (bir nokta beş) olarak tespit edilmiştir.”kuralına;

“İşe başlama ve iş bitirme tarihi” başlıklı 49 uncu maddesinde ise, “49.2. İşe başlama tarihi 01.06.2007; işi bitirme tarihi 31.12.2008’dir. Mücbir veya sair sebeplerle ihale sürecinin, sürenin uzaması nedeniyle öngörülen tarihte başlamaması halinde, idare tarafından yeni tarih yükleniciye bildirilir.”düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartnamede yer alan bu düzenlemeler dikkate alınarak yapılan hesaplama neticesinde, ihale konusu hizmet alımına ilişkin olarak, resmî ve dinî bayram tatil günleri çalışma ücretleri ile % 3 sözleşme gideri dâhil teklif edilmesi gereken asgarî maliyet toplamının (yol bedeli dâhil, özel güvenlik malî sorumluluk sigortası ve giyim bedeli hariç) 379.717,58-TL olduğu tespit edilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; ihaleye sunulan tekliflerin ihale komisyonunca değerlendirilerek, sunulan tüm tekliflerin tespit edilen yaklaşık maliyete göre aşırı düşük olduğunun tespit edildiği, buna istinaden aşırı düşük teklif olarak belirlenen teklif sahiplerine, teklif bileşenleri ile ilgili ayrıntılı açıklamalarını belirlenen süre içerisinde yazılı olarak idareye sunmaları hususunda 02/05/2007 tarihli yazı yazıldığı, 16/05/2007 tarihli ihale komisyonu kararında, Ağanpir Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve ABS Özel Güvenlik Ltd. Şti. tarafından kendilerine bildirilen süre içerisinde ayrıntılı fiyat açıklamasının gönderilmediği ve bu nedenle değerlendirme dışı bırakıldıkları, aynı kararda Asil Özel Güvenlik Ltd. Şti., Ağdaş Özel Güvenlik Ltd. Şti. ve Kral Özel Güvenlik Ltd. Şti.’nin yaptıkları açıklamalar doğrultusunda, tekliflerinin piyasa koşullarına göre asgari işçilik, asgari giyim ve asgarî kârı karşılayamayacağı kanaatine varıldığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin, açıklaması yeterli görülen Karahan Özel Güvenlik Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, davacı şirket tarafından yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine davalı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, dava konusu işlemle “teklif bileşenlerine ilişkin olarak yapılan yazılı açıklamada yer alan bir maliyetin salt belgelendirilmiş olmasının açıklamanın uygun görülmesi için yeterli olmayacağı açıktır. Bu nedenle, ihale komisyonu tarafından piyasa rayiçlerine uygım olmadığı tespit edilen, yaklaşık maliyetin altında bulunan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.” gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun da reddi üzerine 10/08/2007 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra asgari işçilik maliyeti üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderleri karşılamayan tekliflerin reddedileceği, asgarî işçilik maliyeti ve bu maliyet üzerinden hesaplanan % 3 oranındaki sözleşme ve genel giderleri karşılayan tekliflerin ise, idari şartnamede belirtilen diğer maliyet kalemleri (malzeme vb.) dikkate alınmak suretiyle değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırılacağı, özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedelinin önemli bir bileşen olarak görüleceği ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacağı, giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamaların kabul edilmeyeceği, özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde malî sorumluluk sigortası giderinin de aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak, kabul edileceği ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Malî Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik malî sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerektiği sonucuna varılmaktadır.

Dava konusu olayda; ihaleyi yapan idarece davacı şirketten ve diğer isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulaması istendiği, davacı şirket tarafından 03/05/2007 tarihli yazıyla aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verildiği, bu cevabî yazıda giyim bedelinin 1.125.00-TL, malî sorumluluk sigortasının da 623,44-TL olarak öngörüldüğü, anılan kalemlere ilişkin açıklamanın İstanbul İş Elbiseleri Giyim Sanayinden alınan proforma fatura ve Aviva Sigortadan alınan bir yazı ile belgelendirildiği, bunlarla birlikte davacı şirketin toplam teklif fiyatının 381.499.77-TL olduğu, 1.125,00 + 623,44 = 1.748,44-TL giyim ve sigorta giderinin toplam teklif fiyatından çıkarılması sonucu kalan 379.751,33-TL’nin asgari maliyet toplamı olan (yol bedeli dâhil, özel güvenlik malî sorumluluk sigortası ve giyim bedeli hariç) 379.717,58-TL’den yüksek olduğu, ihalenin üzerinde bırakıldığı Karahan Özel Güvenlik Hizmetleri Limited Şirketi tarafından verilen toplam teklif fiyatının ise 383.075,07-TL olduğu ve bu fiyat içerisindeki giyim bedelinin 1.862,50-TL, malî sorumluluk sigortasının ise 1.050,00-TL olarak öngörüldüğü görülmektedir.

Bu durumda; aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapları inceleyen ihale komisyonunca, piyasa koşullarına göre asgari işçilik, asgari giyim ve asgari kârı karşılamadığı gerekçesiyle davacı şirketin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ise de; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı gibi davacı şirket teklifinin de asgari işçilik maliyetini karşıladığı, giyim ve sigorta bedeline ilişkin teklif bileşenleri için öngörülen miktarların da proforma fatura ile belgelendirildiği, keza belgelendirilen bileşen fiyatların hayatın olağan akışına aykırı bir düzeyde piyasa koşullarının altında bulunmadığı, ihaleyi yapan idarece ve davalı kurumca söz konusu bileşenlere ait teklif fiyatlarının piyasa rayiçlerine aykırılığının somut olarak gösterilmediği hususları birlikte gözetildiğinde; davacı şirket teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik işleme karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun hukuken kabul edilebilir yeterli ve somut bir gerekçe gösterilmeksizin reddine yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk görülmediği” gerekçesiyle “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Mahkeme Kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1 ) Kamu İhale Kurulunun 16.07.2007 tarih ve 2007/UH.Z-2382 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun ilgili tarihte yürürlükte bulunan56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi