Özel güvenlik hizmet alımında aşırı düşük teklif açıklamalarında sigorta prim tutarının belgelendirilmesi nasıl değerlendirilir (KİK)

Denizcilik Müsteşarlığı Trabzon Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2010/44461 İKN’li “Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Şahin 1 Güv. Korm. ve Özel Eğitim Hiz. Ltd. Şti. tarafından itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuş ve Kurul’ca alınan 31.05.2010 tarih ve 2010/UH.I-1519 sayılı karar ile “Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı KGM Güvenlik Özel Eğitimi Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından anılan Kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 1. İdare Mahkemesinin 26.07.2010 tarih ve E:2010/1075 sayılı kararında “Dava dosyasının incelenmesinden, Denizcilik Müsteşarlığı Trabzon Bölge Müdürlüğü tarafından 16.04.2010 tarihinde pazarlık usulü (21/f) ile yapılan “Özel Güvenlik Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Şahin I Güv. Korm. ve Özel Eğitim Hiz. Ltd. Şti.’nin 03.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 06.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 17.05.2010 tarih ve 11522 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulan Kamu İhale Kurulu tarafından; İhale üzerinde bırakılan davacının aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeline ilişkin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5.5 inci maddesinde, mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin açıklamasının da anılan Tebliğin 79.11 inci maddesinde yer alan düzenlemelere paralel olarak belgelendirdiği, ancak teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısı yerine Trabzon Bölge Temsilciliğinden alınan yazının eklendiği ve idare tarafından uygun görüldüğü, ancak söz konusu belgenin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlük veya bölge müdürlüğünden alınmadığı için; 16.04.2010 tarihinde yapılan ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen D.K. Güvenlik Özel Eğitimi Hizmetleri Ltd. Şti.’nin de yazılı açıklamasında mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin olarak sunduğu belgenin ihale tarihinden sonra düzenlenen belge olması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine gerekçesiyle düzeltici işlem yapılmasına yönelik dava konusu kararın alındığı görülmektedir.

Uyuşmazlık konusu olayda; Denizcilik Müsteşarlığı Trabzon Bölge Müdürlüğü tarafından 16/4/2010 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesinde yaklaşık maliyetin 116.492,99 TL olarak belirlendiği, dava konusu ihaleye 5 firmanın davet edildiği ve 4 isteklinin katıldığı, isteklilerden hepsinin yaklaşık maliyetin altında teklif verdiği. Tuğra Güvenlik’in ihale sürecinde değerlendirme dışı bırakıldığı; ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren 1 ve 2.firma olan sırasıyla KGM Güvenlik ve D.K Güvenlik’in ise Kamu İhale Kurulu’nun dava konusu kararın sonrasında değerlendirme dışı bırakıldığı dolayısıyla söz konusu ihalede geçerli bir teklifin kaldığı dikkate alındığında ihalenin tek kalan firma üzerinde bırakılmasının rekabetin oluşmasına engel olduğu kuşkusuzdur.

Bu durumda rekabet koşullan oluşmayan ihalenin davalı kurum tarafından iptal edilmesi gerekirken düzeltici işlem yapılması yoluna gidilmesinde ve bu kapsamda alınan dava konusu kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesi ile “yürütmenin durdurulmasına” karar verilmiştir.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi için 16.08.2010 tarihli ve 2010/MK-128 sayılı karar ile “1) Kamu İhale Kurulunun 31.05.2010 tarih ve 2010/UH.I-1519 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince, ihalenin iptaline,” karar verilmiştir.

Yine Ankara 1. İdare Mahkemesi’nin 29.04.2011 tarih ve E:2010/1075, K:2011/607 sayılı kararında “…rekabet koşullan oluşmayan ihalenin davalı kurum tarafından iptal edilmesi gerekirken düzeltici işlem yapılması yoluna gidilmesinde ve bu kapsamda alınan dava konusu kararda hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesi ile “dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Daha sonra bu karara karşı yapılan temyiz başvurusu üzerine alınan Danıştay Onüçüncü Dairesinin 11.12.2017 tarihli ve E:2011/2576, K:2017/3724 sayılı kararında “Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihaleye 5 firmanın davet edildiği,16.04.2010 tarihinde yapılan ihaleye Dünya Güvenlik Merkezi Özel Eğt. Ltd. şti.nin katılmadığı, Tuğra Güvenlik özel eğit. Hiz. Tic. Ltd. Şti., D.K. Güvenlik Özel Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti., Şahin 1 Güv. Korm. ve Özel Eğitim Hiz. Ltd. Şti. ve davacı KGM Güvenlik Özel Eğitimi Hizmetleri Ltd. Şti. olmak üzere 4 isteklinin katıldığı, tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle, ihaleyi yapan idarenin firmalar nezdinde aşırı düşük teklif sorgulaması yaptığı, Tuğra Güvenlik özel eğit. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması yapmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı,22.04.2010 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin geçerli 3 teklif arasından ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren davacı şirket üzerinde bırakıldığı, Şahin 1 Güv. Korm. ve Özel Eğitim Hiz. Ltd. Şti. tarafından ihaleyi yapan idareye yapılan şikayet başvurusunun reddedilmesi üzerine davalı Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, bu başvuru üzerine davalı idare tarafından davacı şirketin teklifinin “teklif ettiği sigorta prim tutarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini gerçekleştirebileceğine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğü veya bölge müdürlüğünden teyit yazısı alınmadığı” gerekçesiyle diğer geçerli teklif sahibi D.K. Güvenlik Özel Eğitim Hiz. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ise “yazılı açıklamasında mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin olarak sunduğu belgenin ihale tarihinden sonra düzenlenen belge olduğu” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin dava konu Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacı şirket tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, teklif ettikleri sigorta pirim tutarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin Trabzon Bölge Temsilciliğinden alınan teyit yazısının sunulduğu, aşırı düşük teklif açıklaması için istenilen teyit yazısının geçerli olduğu ve davacının aşırı düşük teklif sorgulamasında mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.11. maddesinde yer alan düzenlemelere uygun olarak belgelendirildiği görülmüştür.

Bu durumda, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin olarak verilen düzeltici işlem tesisine dair dava konusu kamu İhale Kurulu kararında hukuka uygunluk, davanın konusu işlemenin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibari ile isabetsizlik bulunmamaktadır.

Dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu Ankara 1. İdare Mahkemesince 29.04.2011 tarih ve E:2010/1075, K:2011/607 sayılı kararında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. Maddende sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından temyiz istemi yerinde görülmeyerek anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle onanmasına” gerekçesiyle “mahkeme kararının onanmasına” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulunun 16.08.2010 tarihli ve 2010/MK-128 sayılı kararının ihalenin iptali yönünde karara bağlanan kısmının iptaline,

2) Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince KGM Güvenlik Özel Eğitimi Hizmetleri Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.