|
ÖZET: Özel halk otobüsü işletenlerinin, ulaşım altyapısından yararlanma paylarının eksik alındığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye tarafından gerçekleştirilecek duraklar, yönlendirme ve bilgilendirme panoları, işaretlemeler ve diğer altyapı hizmetleri için özel halk otobüsü sahiplerinden kazançlarının yüzde biri oranında alınması gereken bu pay, yeterince tahsil edilmemektedir. Söz konusu durum, 28/04/2006 tarihli sözleşmeye ve 07/03/2006 tarihli Meclis Kararı ile onaylanan Özel Halk Otobüsü Yönetmeliği’ne dayanmaktadır.
Bu yönetmelik gereği, özel halk otobüsü işletenleri, şehir içi ulaşımın sağlanması için yapılan harcamalara karşılık olarak, aylık kazançlarının yüzde birini idareye ödemekle yükümlüdür. Ancak yapılan denetimlerde, otobüs sahiplerinin belediyeden aldıkları gelir desteği ve reklam gelirlerinden elde ettikleri kazançların bu paydan muaf tutulduğu görülmüştür. Kamu idaresi, bu konuda gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, özel halk otobüsü işletenlerinin, ulaşım altyapısından yararlanma payı olarak her türlü kazançlarının yüzde birini idareye ödemeleri gerektiği açıkça ortaya konmuştur. |
BULGU: Özel Halk Otobüsü İşletenlerinin İdareye Ödediği Ulaşım Altyapısından Yararlanma Payının Eksik Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Duraklar, yönlendirme ve bilgilendirme panoları, işaretlemeler, aktarma istasyonu kurulumu, işletmesi, araç bekleme terminali inşası v.b. belediyece yapılacak harcamalar için özel halk otobüsü işletenlerden kazançlarının yüzde biri oranında alınan ulaşım altyapısından yararlanma payının eksik alındığı görülmüştür.
Özel halk otobüsü sahipleri ve idare arasında yapılan tip sözleşmenin Ek 1’inci maddesine göre;
“ 28/04/2006 tarih 6548 sayılı Çanakkale Birinci Noterliğinde onaylanmış sözleşmeye ek olarak hazırlanmıştır.
Bu sözleşme 07/03/2006 tarih 2006/54 sayılı Meclis Kararı ile onaylanan Özel Halk Otobüsü Yönetmeliğinin 9. maddesinde yer alan Belediye Denetimli Özel Halk Otobüsü İşletenlerinden ulaşım altyapısından yararlanma payı adında, Duraklar, yönlendirme ve bilgilendirme panoları, işaretlemeler, aktarma istasyonu kurulumu, işletmesi, araç bekleme terminali inşası v.b. belediye yapılacak harcamalara karşılık kazançlarının yüzde birini aylık olarak belediye tarafından alınmasını içerir.”
hükmü yer almaktadır.
Bu hükme göre; idare, şehir içi ulaşımın sağlanması için birtakım masraflar yapmaktadır. Özel halk otobüsü işletenler de aylık kazançlarının yüzde birini ulaşım altyapısından yararlanma payı olarak idareye verecektir. Yukarıda görüleceği üzere; kazanç tanımına herhangi bir istisna getirilmemiştir. Diğer bir ifadeyle; özel halk otobüsü işletenler ulaşım altyapısından yararlanmaları nedeniyle her türlü aylık kazançlarının yüzde birini idareye ödeyeceklerdir.
Yapılan incelemelerde ise; özel halk otobüsü işletenlerin belediye tarafından verilen gelir desteğinden ve ilgili işletenlerin otobüslerine aldığı reklamlardan elde ettiği kazançların yüzde birini idareye vermedikleri tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu konusu hususun yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; idarenin, özel halk otobüsü işletenlerin ulaşım altyapısından yararlanmaları nedenleriyle her türlü kazancının yüzde birini alması gerekmektedir.