BULGU: Özel Kalem Müdürlüğü Kadrosunun Memuriyete Sınavsız Geçirilme Amacıyla Kullanılması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan memuriyete sınavsız atamalar yapıldığı görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 59’uncu maddesinde, Özel Kalem Müdürlüğü istisnai memuriyet sayılmış; bu kadroların emeklilik aylığının hesabı ve diğer memuriyetlere naklen atanmalarda herhangi bir sınıf için kazanılmış hak sayılamayacağı belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 60’ıncı maddesinde, istisnai Devlet memurluğuna 48’inci maddede belirtilen genel şartları taşıyan kişilerin atanabileceği, 61’inci maddesinde ise istisnai memuriyet kadrolarına atananlara Kanun’un atanma, sınavlar, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi dışında kalan bütün hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
İçişleri Bakanlığının 03.06.2009 tarih ve B.05.0.MAH.0.08.01.00/900-14626 sayılı Özel Kalem Müdürü konulu Genelgesi’nde belediye ve bağlı kuruluşlarının özel kalem müdürlüklerine yapılacak atamalarla ilgili düzenleme yapılmıştır. Söz konusu düzenlemeye göre;
Özel kalem müdürlüğüne öncelikle belediye veya diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar arasından atama yapılması esastır.
Özel kalem müdürlüğüne açıktan yapılacak atamalar için Bakanlıktan izin alınacaktır.
657 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesi kapsamında tanınan atama yetkisi sınırsız bir yetki olmayıp, bu yetkinin memuriyete sınavsız girişin bir yöntemi gibi kullanılmasına hukuken imkân bulunmamaktadır.
Özel kalem müdürlüğüne ehliyet ve liyakat sahibi kişiler arasından seçim yapılmalıdır.
Yapılan incelemede, Kurum tarafından 2020 ve 2021 yılında Özel Kalem Müdürlüğüne açıktan atanan iki kişinin 2021 yılında memur kadrosuna geçirildiği görülmüştür.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sının kamu hizmetlerine girme hakkını düzenleyen 70’inci maddesinde; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.” hükmü yer almaktadır. Anayasa’nın bu hükmü, 657 sayılı Devlet Memurları Kanun’un 3’üncü maddesine yansıtılmış ve liyakat Kanun’un temel ilkelerinden biri olarak sayılmıştır. Liyakat sisteminin kamu hizmetlerine girme, ilerleme ve yükselmeler ile görevin sona erdirilmesinde uygulanması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
24.12.2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Mahalli İdarelere İlk Defa Atanacaklara Dair Sınav ve Atama Yönetmeliği” gereğince belediye ve bağlı kuruluşlarının memur kadrolarına merkezi yerleştirme yoluyla veya idare tarafından yapılacak sınavla açıktan atama yapılabilecektir. İdare tarafından sınav yapılması durumunda da, Yönetmelik sınava katılabilmek için KPSS puan türünden sınav duyurusunda belirtilen asgari puanı alma şartı getirmiştir.
Pamukkale Belediyesinde Özel Kalem Müdürlüğüne atanan kişilerin memuriyet kadrolarına geçirilmesi sonucu, kamu hizmetlerine girmek için aranan sınav şartı aşılmış, Anayasanın ve 657 sayılı Kanun ile kamu hizmetine girme de eşitlik ilkesi ihlal edilmiş olmaktadır. Yukarıda açıklanan mevzuatın amacına aykırı olarak Özel Kalem Müdürlüğün kadrosuna atamanın memuriyete sınavsız giriş yöntemi olarak kullanılma uygulamasının sonlandırılması uygun olacaktır.
Kamu idaresi özetle, ilgili Bakanlık onayı alınarak yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre atamaların yapıldığını belirtmiş; ayrıca, bulguda belirtilen hususlara özen gösterileceği ifade edilmiştir. Oysa bulguda, Özel Kalem Müdürlüğüne atama değil; Türkiye Cumhuriyeti Anayasa’sının kamu hizmetlerine girme hakkını düzenleyen hükümlerine aykırı bir şekilde, bu kadrodan memuriyete sınavsız atama yapılmasına dikkat çekilmiştir. Kamu hizmetlerine girişte eşitlik ve likayat ilkelerinin sağlanmasına gerekli hassasiyetin gösterilmesi uygun olacaktır.
Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00
e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr
https://www.sayistay.gov.tr
EKLER
EK 1: ÖNCEKİ YIL/YILLAR SAYIŞTAY DENETİM RAPORUNA
İLİŞKİN İZLEME FORMU
| Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu | Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu |
| Bulgu Adı | Yıl/Yıllar | İdare Tarafından Yapılan İşlem |
Açıklama |
| İdarenin Gelir Tahsilat Oranlarının Düşük Olması |
2020 | Kısmen Yerine Getirildi |
Tahsilat oranlarını artırmak için idare aslında gerekli çalışmaları yapsa da bazı kalemlerde tahsilat oranları düşün bulunmuş ve bulgu konusu yapılmıştır. |
| Belediyenin Borçlanma Sınırını Aşması | 2020 | Yerine Getirilmedi |
Borçlanma sınırının aşılmasına ilişkin tespite denetim raporunda yer verilmiştir. |
| İşçilerin Yıllık İzinlerinin Kanuna Uygun Olarak Kullandırılmaması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
İşçi yıllık izinlerinin düzenli kullandırılmamasına ilişkin tespit |
| denetim raporunda yer almaktadır. | |||
| Belediyeye Ait Taşınmazların Değer Tespitinin Yapılmaması ve Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Taşınmazların kayıt altına alınması çalışmaları tamamlanmadığı için bulgu konusu yapılmıştır. |
| Taşınmaz İcmal Cetvellerindeki Tutarların Bilançodaki Tutarlarla Uyuşmaması |
2020 | Yerine Getirilmedi |
Taşınmaz cetvellerinin muhasebe kayıtlarıyla uyumsuzluğuna taşınmazlara ilişkin yazılan bulguda yer verilmiştir. |
| ÖZET: 2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi Özel Kalem Müdürlüğü kadrosundan memuriyete sınavsız atamalar yapılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu kadrolara atamaların belirli şartlar altında yapılması gerektiğini ve memuriyete girişte eşitlik ilkesinin ihlal edildiğini vurgulamaktadır. Özel Kalem Müdürlüğü kadrosuna yapılan atamaların hukuken geçerli olmadığı ve liyakat ilkesine aykırı olduğu tespit edilmiştir. Kamu idaresi, mevzuata uygun atamaların yapılacağına dair taahhütte bulunsa da, mevcut uygulamanın sona erdirilmesi gerektiği belirtilmiştir. |