|
ÖZET: Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunun, memuriyete sınavsız giriş amacıyla kullanıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bu kadroya atanan kişilerin kısa bir süre içinde diğer memuriyet kadrolarına nakledilerek, sınav şartı olmaksızın Devlet memurluğuna geçiş yaptıklarını ortaya koymaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu tür atamaların yalnızca belirli şartları taşıyan kişiler arasında yapılabileceğini belirtmektedir. Ancak, uygulamada bu şartların göz ardı edildiği ve liyakat ilkesinin ihlal edildiği görülmektedir.
Özellikle, 2005 tarihli Sayıştay Genel Kurulu kararı, istisnai memurluk kadrolarının sınav sistemini aşmak için kullanılmasının Anayasa ve ilgili kanunlara aykırı olduğunu vurgulamaktadır. İçişleri Bakanlığı’nın 2009 tarihli genelgesi de, bu kadrolara atanacak kişilerin ehliyet ve liyakat esaslarına göre seçilmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ancak, yapılan incelemeler, bu ilkelerin uygulanmadığını ve atamaların, memuriyete sınavsız geçiş için bir araç haline geldiğini göstermektedir. Sonuç olarak, Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunun, memuriyete girişte sınav şartını aşmak amacıyla kullanılmasının, kamu hizmetinin etkinliğini olumsuz etkilediği değerlendirilmektedir. Kamu idaresinin, bu konudaki hassasiyeti artırması ve mevzuata uygun hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir. |
BULGU: Özel Kalem Müdürlüğü Kadrosunun Memuriyete Sınavsız Giriş İçin Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Kamu İdaresince Özel Kalem Müdürlüğüne atanan kişilerin, kısa süreli olarak bu görevi icra ettikten sonra sair memuriyet kadrolarına naklen atandıkları ve bu şekilde sınav şartı uygulanmaksızın Devlet memurluğuna girişlerinin sağlandığı görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Sınav Şartı” başlıklı 50’nci maddesinin birinci fıkrasıyla; Devlet memuru olarak atanacaklardan, Devlet memurluğu sınavlarına girme ve sınavı kazanma şartları aranmıştır.
Aynı Kanun’un “İstisnai memurluklar” başlıklı 59’uncu ve “İstisnai memurluklara atanmada aranacak şartlar” başlıklı 60’ıncı maddelerinin birinci fıkralarıyla; Özel Kalem Müdürlüklerine, Kanun’un 48’inci maddesinde aranan genel şartları taşıyan kişiler arasından atanma, sınav, kademe ilerlemesi ve derece yükselmesi şartları aranmaksızın açıktan atama yapılmasına imkân tanınmıştır.
04.04.2005 tarih ve 5119/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu kararında; “sadece hizmetin gereği olarak kullanılması gereken istisnai memurluk kadrolarının, Devlet memurluğuna girmede esas olan sınav sistemini aşmaya yönelik olarak diğer memur kadrolarına naklen atanma amacıyla kullanılması, Anayasa ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile getirilmiş bulunan kanun önünde eşitlik ve kamu görevi hizmetine girmede eşitlik ile liyakat ilkesinin ihlali anlamına geldiğinden, bu yolla Devlet memurluğu kadrolarının liyakat esasına uymayan ve bu kadroların gerektirdiği niteliklere sahip bulunmayan kişilerin atanmasına imkân sağlayabileceğinden, 657 sayılı Kanun’un anılan 59’uncu maddesi hükümleri uyarınca açıktan istisnai memurluk kadrolarına atananların bir müddet sonra Devlet memurluğuna alınma için açılmış bulunan sınavlara katılmadan ve dolayısıyla bu sınavlarda başarılı olmadan diğer memurluk kadrolarına atanmaları hususu, uygulama ve sonuçları bakımından Hazine menfaatlerini zarara uğratıcı nitelikte bulunduğundan” gerekçelerine yer verilmek suretiyle konunun, Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulması gerektiğine çoğunlukla karar verilmiştir.
İçişleri Bakanlığının 03.06.2009 tarihli ve 2009/50 sayılı Genelgesiyle de; Özel Kalem Müdürlüğü kadrolarına atanacakların, öncelikle belediyede çalışan memurlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlar arasından seçilmesi ve 657 sayılı Kanun’un 59’uncu maddesiyle tanınan atama yetkisinin, sınırsız bir yetki olmaması ve bu yetkinin memuriyete sınavsız girişin bir yönetimi gibi kullanımına hukuken imkân bulunmaması hasebiyle belediye başkanlarının bir seçim dönemi boyunca çalışabilecekleri ehliyet ve liyakat sahibi kişileri bu kadro için seçmeleri esas tutulmuştur.
Buna göre Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunun, memuriyete sınavsız atama yolu olarak kullanılmaması ve bu kadroya yapılacak atamalarda ehliyet ve liyakat esas tutulmak suretiyle hizmetin temininin esas tutulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, MASKİ (Malatya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü) Özel Kalem Müdürlüğüne;
-08.01.2020 tarihinde atanan (…) ‘ın, 23.07.2020 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığına memur olarak naklen atandığı,
-13.10.2020 tarihinde atanan (…)‘nin. 30.11.2020 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına memur olarak naklen atandığı,
-15.04.2021 tarihinde atanan (…)‘ın. 31.08.2021 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına veri hazırlama kontrol işletmeni olarak naklen atandığı,
-10.11.2021 tarihinde atanan (…)‘ın. 11.01.2022 tarihinde Malatya Büyükşehir Belediyesine bilgisayar işletmeni olarak naklen atandığı,
-06.04.2022 tarihinde atanan (.. .)‘in, 09.05.2022 tarihinde Kurum içinde veri hazırlama kontrol işletmeni kadrosuna atandığı,
-24.03.2023 tarihinde atanan (,..)‘un, 24.04.2023 tarihinde Malatya Büyükşehir Belediyesine memur olarak naklen atandığı,
-23.05.2024 tarihinde atanan (…)‘ın. 26.06.2024 tarihinde Malatya Büyükşehir Belediyesine Genel Sekreter Yardımcısı olarak naklen atandığı,
anlaşılmıştır.
Yukarıda görüldüğü üzere bu atamalarda, öncelikle Kurumda veya diğer kamu kurumlarında çalışan memurlar tercih edilmemiş ve ehliyet ve liyakat esas tutulmak suretiyle hizmetin temini esas tutulmamış; ilgili kadronun, memuriyete sınavsız atanma yöntemi olarak kullanılmasının yolu açılmıştır.
Kamu İdaresince konu ile ilgili gereken hassasiyetin gösterileceği belirtilmiştir.
Bu nedenle söz konusu atamaların, yukarıda belirtilen mevzuata ve mevzuatın amacına aykırı bir şekilde kullanıldığı değerlendirilmektedir.