|
ÖZET: Özel sağlık hizmet sunucularına uygulanan hasta kabul edilmeme cezasının yetersizliği ve hastalara yeterli bilgilendirme yapılmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. SGK ile özel sağlık hizmet sunucuları arasındaki sağlık hizmeti satın alım sözleşmesinde, hastaların SGK anlaşması çerçevesinde kabul edilmemesi durumunda uygulanan cezanın düşük olması, hastalardan SUT fiyatlarının üzerinde ek ücret alınmasına yol açmaktadır. Ayrıca, SGK’ya şikayette bulunan hastalara, ne kadar ücret ödemeleri gerektiği konusunda yeterli bilgi verilmediği tespit edilmiştir.
2024 yılı sözleşmesinin ilgili maddesinde, sağlık hizmet sunucularının hastaları kabul etme yükümlülüğü ve kabul edilmeme durumunda izlenecek prosedürler belirtilmiştir. Ancak, bazı özel hastaneler, ceza tutarının düşük olmasından yararlanarak hastalardan yüksek ücretler talep etmektedir. Örneğin, SGK anlaşması kapsamındaki bir ameliyat için hastalardan 120.000 TL ilave ücret alınmış, oysa bu ücretin en fazla 15.000 TL olması gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, hastanelerin ceza riskini göze alarak yüksek kazanç sağlamalarına neden olmaktadır. Kamu İdaresi, 2025 yılında ceza tutarının artırılacağını ve cezai şartların ağırlaştırılacağını duyurmuştur. Ancak, hastalara fazla alınan ücretler hakkında yeterli bilgilendirme yapılmadığı için mağduriyetler yaşanmaktadır. Bu bağlamda, hastaların ödedikleri fazla ücretlerin belirli bir oranında ceza uygulanması ve bilgilendirme süreçlerinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Özel Sağlık Hizmet Sunucularına Uygulanan Hasta Kabul Edilmeme Cezasının Yetersiz Olması ve Hastalara Yeterli Bilgilendirmenin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Sosyal Güvenlik Kurumları
Kurum ile özel sağlık hizmet sunucuları arasında yapılan sağlık hizmeti satın alım sözleşmesinde hastanın SGK anlaşması kapsamında hastaneye kabul edilmeme cezasının yetersiz olması sebebiyle hastalardan SUT fiyatlarının üzerinde ilave ücret alındığı, SGK’ya şikâyette bulunan hastalara ise ne kadar ücret ödemeleri gerektiği konusunda Kurum tarafından yeterli bilgilendirmenin yapılmadığı görülmüştür.
Kurum ile özel sağlık hizmet sunucuları arasında imzalanan 2024 yılı Sağlık Hizmeti Satın Alım Sözleşmesi’nin 8.1.1’inci maddesinde; Sağlık Hizmet Sunucularının (SHS), doğrudan veya sevk edilmek suretiyle başvuran hastayı kimlik tespiti işlemlerini de yaparak Kurum mevzuatına uygun olarak kabul etmek zorunda oldukları, kabul edilmeyen hastaya kabul edilmeme gerekçesinin SHS yetkilisinin imzasıyla yazılı olarak bildirileceği, kabul edilmeyen hastanın yazılı olarak Kuruma müracaatı halinde SHS tarafından belirtilen gerekçenin Kurum tarafından uygun bulunması gerektiği, aksi takdirde her bir hasta için 31.692 TL ceza uygulanacağı ve tespit edilen fiilin açıkça belirtilmek suretiyle SHS’ye tebliğ edileceği belirtilmiştir.
Söz konusu 31.692 TL tutarındaki ceza Kurum tarafından gönderilen cevapta 2025 yılında 45.614 TL’ye çıkarılmakla birlikte, maddede yer alan “her bir hasta” ifadesi “her bir başvuru” şeklinde değiştirilerek cezai şartın ağırlaştırıldığı ve ilgili il müdürlüklerine ilave ücret hesaplanması için uyarıda bulundukları ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede bazı özel hastanelerin ceza tutarının düşük olmasından faydalanarak, hastalardan yüksek ücret almak amacıyla bazı ameliyatlarda hastaları ‘özel hasta’ veya ‘ücretli hasta’ gibi çeşitli isimlerde kabul ettiği, bu hastaları SGK anlaşması kapsamından çıkarıp yasal olarak alabilecekleri ücretlerin üzerinde ücret aldıkları tespit edilmiştir. Hasta tarafından şikâyete konu edilse bile ceza tutarı düşük olduğu için hastaneler bu durumdan kazanç sağlamaktadır.
Örneğin endometriyoma ve endometriyozis operasyonu kapsamında bir özel hastaneye başvuran hastanın ameliyatı SGK anlaşması kapsamından çıkartılmış, ücretli hasta adı altında hastadan 120.000 TL ilave ücret alınmıştır. Hasta tarafından SGK’ya yapılan şikâyet sonucunda gerçekleştirilen incelemede, endometriyoma ve endometriyozis operasyonlarının SGK anlaşması kapsamında P620520 ve 620520 SUT kodları ile kuruma fatura edilebilecek ve hastanenin bu durumda en fazla 15.000 TL ilave ücret alabilecek olmasına rağmen, hastanenin ceza riskini kabul ederek hastadan 120.000 TL ilave ücret aldığı görülmüştür. Bu durumda hastane ceza tutarı ve ameliyat ücreti tutarı düşüldüğünde 120.000 TL – (15.000 TL + 31.692, TL) = 73.308 TL kazanç elde etmiştir.
Kurum tarafından hastalara gönderilen cevabi Yazı’da ise hastalardan hastanenin ne kadar fazla ücret aldığı belirtilmemekte ve bu durum hastalar açısından hukuki süreçlerde mağduriyetlere sebebiyet vermektedir.
Kamu İdaresi tarafından; söz konusu 31.692 TL tutarındaki ceza tutarının 2025 yılında 45.614 TL’ye çıkarıldığı, maddede yer alan “her bir hasta” ifadesinin “her bir başvuru” şeklinde değiştirilerek cezai şartın ağırlaştırıldığı ve ilgili il müdürlüklerine ilave ücret hesaplanması için uyarıda bulunulduğu ifade edilmiştir.
Kurum ile özel sağlık hizmet sunucuları arasında yapılan sağlık hizmeti satın alım sözleşmesinde hastanın SGK anlaşması kapsamında hastaneye kabul edilmeme cezasının, maktu tutarın haricinde hastalardan fazla alınan ücretin belirli bir oranında ceza uygulanması yoluyla arttırılması ve hastalara fazla alınan ilave ücret tutarı hakkında yeterli bilgilendirmelerin yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.