ÖZET: Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesi ile özel sağlık kuruluşları arasında yapılan protokoller çerçevesinde sunulan sağlık hizmetlerinden kaynaklanan alacakların, zamanında tahsil edilmediği ve gecikme cezalarının uygulanmadığı belirlenmiştir. 2024 yılı itibarıyla, hastane tarafından özel sağlık kuruluşlarına düzenlenen toplam 2.894.208,00 TL tutarında faturadan 1.268.638,00 TL’sinin tahsil edilemediği tespit edilmiştir. Ayrıca, protokollerde belirtilen ödeme sürelerine uyulmadığı ve gecikme cezalarının uygulanmadığı görülmüştür.

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, alacakların takibi ve tahsili konusunda idarenin sorumluluğu açıkça belirtilmiştir. Ancak, yapılan denetimlerde, alacakların takip edilmesine yönelik bir sistemin kurulmadığı ve gerekli yasal süreçlerin başlatılmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, tahsil edilemeyen alacakların bir kısmının tahsil edildiğini ve yeni sözleşmelere ilişkin protokol metninin hazırlandığını bildirmiştir.

Sonuç olarak, özel sağlık kuruluşlarıyla yapılan protokoller kapsamında sunulan sağlık hizmetlerine ilişkin alacakların etkin bir şekilde takip edilmesi ve gecikme cezalarının uygulanması büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem mali disiplinin sağlanması hem de sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından kritik bir gereklilik olarak öne çıkmaktadır.

BULGU: Özel Sağlık Kuruluşlarına Sunulan Hizmetlerden Doğan Alacakların Takip Edilmemesi ve Süresinde Tahsil Edilmeyen Alacaklara Gecikme Cezası Uygulanmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite

Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesi ile özel sağlık kuruluşları arasında yapılan protokoller kapsamında verilen sağlık hizmetlerinden doğan alacakların, süresinde tahsil edilmediği ve bu alacaklara gecikme cezalarının uygulanmadığı tespit edilmiştir.

01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerin tahakkuku, takibi ve tahsili” başlıklı 8’inci maddesinde; işletme gelirlerinin tahakkuku ve takibinin gelir gerçekleştirme görevlilerince, tahsil işlemlerinin ise muhasebe birimince yürütüleceği belirtilmiştir.

Yönetmelik’in “Alacakların takip ve tahsil sorumluluğu” başlıklı 23’üncü maddesinde; alacakların takip edilerek tahsil edilebilir hale getirilmesinin idarenin görev ve sorumluluğunda olduğu, muhasebe yetkilisinin alacakların takibi için gerekli bilgi ve belgeleri düzenli olarak işletmeye vermekle yükümlü, idarelerce ilgili mevzuatına göre tahakkuk ettirilerek tahsil edilebilir hale gelmiş gelir ve alacakları ilgili hesaplara kaydederek, nakden veya mahsuben tahsil edilmesinden sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Yapılan incelemede; Bursa Uludağ Üniversitesi Hastanesince protokoller kapsamında, özel sağlık kuruluşlarına 2024 yılında sunulan sağlık hizmetleri karşılığı 2.894.208,00 TL tutarında fatura düzenlendiği, düzenlenen faturaların takibine ilişkin bir sistem kurulmadığı, 31.12.2024 tarih itibariyle fatura edilen tutarların 1.268.638,00 TL’nin tahsil edilemediği görülmüştür. Ayrıca protokollerde faturaların teslim tarihinden itibaren en geç 30 gün içerisinde ödeneceği, belirtilen süre içerisinde ödenmeyen fatura tutarlarına aylık %10-%15 değişken oranlarda gecikme cezası kesileceği belirtildiği halde, süresinde tahsil edilmeyen alacaklara ilişkin protokollerde öngörülen gecikme cezalarının hiçbir özel sağlık kuruluşunauygulanmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı itibariyle protokoller kapsamında Üniversite tarafından fatura edilen ancak süresinde tahsil edilmeyen alacakları gösterir tabloya aşağıda yer verilmiştir:

Tablo 1: Süresinde Tahsil Edilemeyen Hastane Alacak Listesi

Sağlık Hizmeti Verilen Kurum/Kuruluş Sağlık Hizmetinin Bedeli (TL) Faturanın
Ödenmesi
Gereken Son
Tarih
31.12.2024 Tarih İtibariyle
Faturanın Ödenme Durumu/Ödenme Tarihi
Ödemenin Geciktiği Gün Sayısı
Özel … Hastanesi 48.312,00 24.06.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 7.080,00 01.08.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 29.825,00 08.08.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 36.195,00 04.10.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 19.295,00 23.11.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 24.780,00 15.03.2024 11.11.2024
Özel … Hastanesi 48.000,00 14.07.2024 11.11.2024
Özel … Hastanesi 57.000,00 14.10.2024 11.11.2024
Özel … Hastanesi 66.220,00 23.11.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 13.381,00 25.12.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 23.141,00 08.12.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 17.970,00 24.03.2024 23.07.2024
Özel … Hastanesi 40.653,00 04.11.2024 Ödenmedi 57
6
Özel … Hastanesi 2.082,00 25.12.2024 Ödenmedi 57
6
Özel … Hastanesi 34.692,00 14.02.2024 17.04.2024
Özel … Hastanesi 14.455,00 15.03.2024 09.05.2024
Özel … Hastanesi 30.000,00 04.12.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 195.000,00 12.08.2024 26.11.2024
Özel … Hastanesi 159.000,00 04.07.2024 Ödenmedi 180
120
57
27
Özel … Hastanesi 63.000,00 02.09.2024 Ödenmedi 180
120
57
27
Özel … Hastanesi 81.000,00 04.11.2024 Ödenmedi 180
120
57
27
Özel … Hastanesi 60.000,00 04.12.2024 Ödenmedi 180
120
57
27
Özel … Hastanesi 5.369,00 04.02.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 9.499,00 05.04.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 17.759,00 02.05.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 2.065,00 07.06.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 90.000,00 04.07.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 39.000,00 02.08.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 6.000,00 04.10.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 111.000,00 04.11.2024 Ödenmedi
Özel … Hastanesi 153.000,00 04.12.2024 Ödenmedi
… Hastanesi 3.903,00 15.02.2024 26.11.2024
26.11.2024
… Hastanesi 6.505,00 24.03.2024 26.11.2024
26.11.2024
… Hastanesi 21.125,00 04.04.2024 Ödenmedi
8.125,00 19.04.2024
17.875,00 18.05.2024
6.500,00 24.06.2024
4.875,00 01.08.2024
23.448,00 30.08.2024
7.816,00 02.10.2024
7.816,00 11.10.2024
18.563,00 23.11.2024
10.096,00 25.12.2024

Kamu İdaresi cevabında, protokoller kapsamında özel sağlık kuruluşlarına 2024 yılı içerisinde sunulan sağlık hizmetleri karşılığı tahsil edilemeyen 1.268.638,00 TL’lik alacak tutarının 379.810,49 TL’sinin; 30.12.2024 tarih ve 28808 sayılı, 23.01.2025 tarih ve 288 sayılı, 23.01.2025 tarih ve 296 sayılı muhasebe işlem fişleri ile tahsil edildiği, tahsil edilemeyen fatura alacakları için Hukuk Müşavirliğince gerekli yasal süreçlerin başlatıldığı belirtilmiş, ayrıca üniversite ile özel sağlık kuruluşları arasında imzalanacak yeni sözleşmelere ilişkin vade ve gecikme sürelerinin açıkça belirlendiği ortak bir protokol metni hazırlandığı ifade edilmiştir.

Özel sağlık kuruluşları ile yapılan protokoller kapsamında verilen sağlık hizmetlerine ilişkin alacakların takibinin yapılması, süresinde tahsil edilemeyen alacaklara ilişkin protokollerinde yer alan gecikme cezalarının uygulanması gerekmektedir.