Özürlü işçi çalıştırma zorunluluğunun ihale dokümanında belirtilmemesi asgari işçilik maliyetini nasıl etkiler (KİK)

Aksu Belediyesi Destek Hizmetler Müdürlüğü’nce 25.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Yardımcı Hizmetler Sınıfında Çalıştırılmak Üzere Personel Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Zengi Temizlik Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti – Edessa Yemekhanecilik San. ve Tic. A.Ş.tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 16.12.2013tarihli ve 2013/UH.I-4761sayılı kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Davacı ARÇ Tem. İnş. Güv. Nak. Tic. Ltd. Şti. – MNA Tabldot Tem. Hiz. İnş. Bilgi Otom. Tur. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 17.04.2014 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2014/2273 sayılı kararı ile “Dosyanın incelenmesinden, Aksu Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 25.10.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Yardımcı Hizmetler Sınıfında Çalıştırılmak Üzere 150 Kişi ile Personel Hizmet Alımı” ihalesinde davacı şirketin 150 işçi ile görülecek iş için işçi sayısının %3’üne tekabül eden 5 özürlü işçi çalıştırmayı taahhüt ederek bu işçiler ipin Hâzinece karşılanacak işveren primini düşerek teklif fiyatını oluşturduğu, ancak davalı idarenin, yaklaşık maliyeti özürlü işçi çalıştırılmasını baz alarak hesaplamamış olduğu gerekçe alınarak, davacının teklifinin asgari işçilik maliyetini karşılamadığından bahisle değerlendirme dışı bırakılması üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, ihale konusu iş kapsamında sunulan teklifte, asgari işçilik maliyetinin, hizmetin 150 kişi ile verilecek olması gözetilerek ve yukarıda yer verilen 4857 sayılı Kanun gereğince belirlenen 5 kişiden oluşan özürlü personele ilişkin Hâzinece karşılanacak tutarın, hesaplanan birim işçilik maliyeti tutarından düşülerek belirlendiği görülmektedir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince belirli bir sayının üzerinde işçi çalıştırılan işyerlerinde % 3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunluluk olması nedeniyle, söz konusu İhaleye ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken ve asgari işçilik maliyeti belirlenirken bu hususa dikkat edilmesi gerektiği açıktır.

Öte yandan, işverenlere ait olan prim miktarının yukarıda anılan madde kapsamında çalıştırılan özürlü işçiler bakımından Hâzinece karşılandığı dikkate alındığında, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda, kamu zararının ortaya çıkacağı ve idarece yüklenici şirket tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödeneceği anlamına gelecektir.

Her ne kadar, ihale dokümanına karşı itiraz yoluna gidilmeyerek ihale kapsamında anılan dokümanın kesinleştiği görülmekte ise, mevzuatta Hazine tarafından karşılanacak giderlerin teklifte yer alıp almayacağına ilişkin açık bir düzenlemenin bulunmadığı dikkate alındığında, idarece ihale dokümanı hazırlanırken ve maliyet bileşenleri belirlenirken bu tür özel durumlara dikkat edilmesi ihalenin sağlıklı yürütülmesi bakımından da zorunlu bulunmaktadır.

Bu durumda, davacı tarafından, Kanun’da belirlenen asgari yükümlülük kapsamında çalıştırılması gereken 5 adet özürlü işçi için yapılan Hazine yardımı dikkate alınarak belirlenen teklifin usulüne uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin işleme karşı yaptığı itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 16.12.2013tarihli ve 2013/UH.I-4761sayılı kararının ARÇ Tem. İnş. Güv. Nak. Tic. Ltd. Şti. – MNA Tabldot Tem. Hiz. İnş. Bilgi Otom. Tur. Ltd. Şti.ne ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, davacı ARÇ Tem. İnş. Güv. Nak. Tic. Ltd. Şti. – MNA Tabldot Tem. Hiz. İnş. Bilgi Otom. Tur. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.