ÖZET: Kamu İhale Kurulu, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğuna karar vermiştir. İhaleye ilişkin asgari işçilik maliyetinin belirlenmesinde, İş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince çalıştırılması zorunlu olan özürlü işçilerin sigorta primlerinin Hazine tarafından karşılanması dikkate alınmamıştır. Başvuru sahibinin teklifinin, bu teşvik tutarının işçilik maliyetinden düşülmesiyle asgari işçilik maliyetinin altında kalması, ihale sürecinde önemli bir hukuki uyuşmazlık yaratmıştır.

Kurul, özürlü işçilerin çalıştırılmasının zorunlu olduğu durumlarda, bu işçilerin sigorta primlerinin Hazinece karşılanmasının ihale maliyetine dahil edilmesinin kamu zararı yaratabileceğini vurgulamıştır. Bu nedenle, davacı şirketin teklifinin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, davacı şirketin teklifinin yeniden değerlendirilmesi ve ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi yönünde karar almıştır. Bu durum, ihale süreçlerinde hukukun üstünlüğünün sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir.

Karar no 2014/MK-318
Karar tarihi 18.06.2014
Toplantı No 2014/040
Gündem No 18
Gündem Konusu 09.01.2014 tarih ve 2014/UH.III-163 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 22.04.2014 tarih ve Y.D.İtiraz No:2014/2374 sayılı “… itirazın kabulüne, Ankara 17. İdare Mahkemesi 06.03.2014 gün ve E:2014/112 sayılı kararının kaldırılmasına ve dava konusu işlemin teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına” yönelik kararına ilişkin işlem tesis edilmesi.

Niğde İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 25.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan 2013/129190 İhale Kayıt Numaralı “Veri Hazırlama ve Bilgi İşlem Hizmeti (1.kısım: Niğde Devlet Hastanesi)” ihalesine ilişkin olarak Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 25.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2013tarih ve 39165sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş,Kurulca alınan 09.01.2014 tarihli ve 2014/UY.III-163 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Pam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada ilk olarak Ankara 17. İdare Mahkemesi tarafından 06.03.2014 tarihinde yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.

Daha sonraki aşamada bu karar üzerine yapılan itiraz sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesince 22.04.2014 tarih ve Y.D. İtiraz No:2014/2374 sayılı kararla “… Dosyanın incelenmesinden; ihaleye ilişkin idari şartnamenin 25.maddesinde teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen giderler esas alınarak, ihale konusu işe ait asgari işçilik maliyetinin 5.393.435,76 TL olarak hesaplandığı, davacı şirketin, çalışacak işçi sayısının 50’den fazla olması nedeniyle İş Kanunu’nun 30.maddesi uyarınca çalıştırılması gereken özürlü personele ilişkin Hazinece karşılanan sigorta primi teşvik tutarını işçilik maliyetinden düşerek 5.392.158,00 TL teklif verdiği, bu teklifin asgari işçilik maliyetinin altında olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.

4857 sayılı iş Kanunu’nun 30. maddesi gereğince elli veya daha fazla işçi çalıştırılan işyerlerinde %3 oranında özürlü işçi çalıştırılmasının zorunlu olması nedeniyle, 227 kişilik personel hizmet alımı ihalesine ilişkin ihale dokümanı hazırlanırken ve asgari işçilik maliyeti belirlenirken, bu Kanun hükmünün ihmal edilmesi mümkün görülmemektedir.

Öte yandan, İş Kanunu’nun anılan hükmü kapsamında çalıştırılan özürlü işçilerin sigorta primlerinin işverene ait olan kısmının Hazinece karşılandığı dikkate alındığında, bunun ihale kapsamında bir maliyet unsuru olarak gösterilmesi durumunda, kamu zararı ortaya çıkacak ve idarece, yüklenici tarafından gerçekte yapılmayan bir giderin yükleniciye ödenmesi sonucu doğacaktır.

Bu durumda; davacı şirket tarafından, İş Kanunu’nda öngörülen yükümlülük gereği çalıştırılması gereken özürlü işçiler için yapılacak Hazine yardımı dikkate alınarak hesaplanan asgari işçilik maliyeti üzerinden teklif verilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığından, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına sonucunu doğuran dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, hukuka aykırılığı ortaya konulan dava konusu işlemin uygulanması halinde, ihale sürecinin bu işlem doğrultusunda işlemeye devam edecek olması nedeniyle, telafisi güç ve imkânsız zararlara yol açabileceği de açıktır.

Açıklanan nedenlerle; davacı itirazının kabulü ile Ankara 17.İdare Mahkemesinin 06.03.2014tarih ve E.2014/112sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine dair kararının kaldırılmasına;hukuka aykırı olduğu ve uygulanması halinde davacının telafisi güç ve imkânsız zararına yol açacağı açık bulunan dava konusu işlemin, teminat aranmaksızın dava sonuna kadar yürütmesinin durdurulmasına” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 09.01.2014 tarih ve 2014/UY.III-163 sayılı kararınıniptaline,

2)Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusundaPam-Pak Sosyal ve Sağlık Hizmetler Bilgi İşlem Otomasyon İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde ihale ilânının yayınlandığı tarihte yürürlükte olan 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi