ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idareleri bünyesindeki bazı birimlerin parasal limit dahilinde doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdikleri alımlarda, firmaların yasaklılık durumunun kontrol edilmediğini ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi, belirli tutarları aşmayan mal ve hizmet alımlarında doğrudan temin yapılmasına olanak tanırken, bu süreçte yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, denetim sonuçları, bazı birimlerin bu yükümlülüğü yerine getirmediğini göstermektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri, doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda yasaklılık kontrolünün istisnai durumlar dışında zorunlu olmadığını belirtse de, parasal limit dahilinde gerçekleştirilen alımlarda bu kontrolün yapılması gerektiği ifade edilmektedir. Denetim sürecinde, üniversite bünyesindeki bazı birimlerin bu kurala uymadığı tespit edilmiştir.

2022 ve sonrasında, üniversitenin parasal limit dahilinde doğrudan temin alımlarında yasaklılık teyidinin gerçekleştirilmesi gerektiği bildirilmiştir. Bu bağlamda, yasaklı firmalardan ihtiyaç temin edilmemesi gerektiği konusunda bir değerlendirme yapılmıştır. Dolayısıyla, doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda yasaklılık teyidinin gerçekleştirilmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Parasal Limit Dahilinde Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılan Alımlarda Yasaklılık Teyidinin Yapılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Kamu İdaresi bünyesindeki bazı birimlerce parasal limit dahilinde doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda Kamu İhale Kurumundan söz konusu firmaların yasaklı olup olmadığının kontrol edilmesi gerekirken, yasaklılık teyidinin yapılmadan ihtiyaçların temini yoluna gidildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen ve her yıl Kamu İhale Kurumu tarafından güncellenen tutarı aşmayan mal ve hizmet alımları ve yapım işleri ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin mal ve hizmetlerin idarelerce ihale yapılmaksızın doğrudan temin edilmesi mümkün bulunmaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinin 30.5.4’üncü fıkrasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesi uyarınca ihtiyaçların doğrudan temin yöntemi kullanılarak belirli bir istekliden temin edilmesi halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmeyeceği, ancak anılan Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kamu İhale Kurumu’nun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmamasının gerektiği ifade edilmiştir.
Doğrudan temin yöntemi kullanılarak yapılan alımlarda, firmaların yasaklılık teyidinin yapılması istisna dışında zorunlu değildir. Söz konusu istisna, parasal limit dahilinde doğrudan temin edilen alımlarda yasaklılık teyidinin yapılması gerektiği hususundadır.
Yapılan incelemede, Kamu İdaresi bünyesindeki bazı birimler tarafından parasal limit dahilinde gerçekleştirilen doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda yasaklılık teyidinin yapılmadığı görülmüştür.
Üniversite tarafından, 2022 ve sonrasında parasal limit dahilinde doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımlarda yasaklılık teyidinin yapılarak, ihalelere katılmaktan yasaklı olan kişi ya da firmalardan ihtiyaçların temin edilmeyeceği, parasal limit dahilinde doğrudan temin alım süreçlerinde teyit alınması işleminin yapılacağı bildirilmiştir.
Üniversite bünyesindeki bazı birimlerde denetim yılı içerisinde parasal limit dahilinde doğrudan temin yöntemiyle yapılan alımlarda yasaklılık teyidinin yapılmamasından dolayı açıklanan nedenlerle, doğrudan temin yöntemi ile yapılan alımlarda yasaklılık teyidinin yapılarak ihalelere katılmaktan yasaklı olan kişi ya da firmalardan ihtiyaçların temin edilmemesi gerektiği değerlendirilmektedir.