ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinde parasal limitler dahilinde gerçekleştirilen doğrudan temin alımlarında yasaklılık sorgulamasının yapılmadığını ve bu alımların Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) sistemine kaydedilmediğini ortaya koymuştur. Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri, doğrudan temin yoluyla yapılan alımlarda, alım yapılacak kişilerin yasaklı olup olmadığının kontrol edilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde bu kontrollerin ihmal edildiği ve alım işlemlerinin sonrasında EKAP’a gerekli bilgilerin kaydedilmediği belirlenmiştir.

Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesi, parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişilerin yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesini gerektirmektedir. Yasaklı olduğu tespit edilen kişilerden alım yapılmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Ayrıca, doğrudan temin yoluyla gerçekleştirilen alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar EKAP’a kaydedilmesi gerektiği de belirtilmiştir.

Sonuç olarak, doğrudan temin yönteminin etkin bir şekilde uygulanabilmesi için yasaklılık sorgulamalarının yapılması ve alım bilgilerin EKAP’a zamanında kaydedilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu uygulamalar, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve şeffaflık açısından kritik bir rol oynamaktadır.

BULGU: Parasal Limit Dahilinde Yapılan Alımlarda Yasaklılık Teyidi Yapılmaması ve Doğrudan Temin Alımlarının EKAP’a Kaydedilmemesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Parasal limitler dahilinde doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirilen satın almalara ilişkin ilgili gerçek veya tüzel kişilerin yasaklılık sorgulamasının yapılmadığı ve söz konusu alımların EKAP’a bildirilmediği görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit İşlemleri” başlıklı 30.5.4’üncü maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 22’nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit ettirilmeyeceği ifade edilmiştir. Ancak, anılan Kanunun 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin Elektronik Kamu Alımları Platformu üzerinden yapılacak diğer işlemleri düzenleyen 30.9.2’nci maddesinde; doğrudan temin yoluyla yapılan alımların, takip eden ayın onuncu gününe kadar “Doğrudan Temin Kayıt Formu” doldurularak EKAP üzerinde kayıt altına alınacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, parasal limitler dahilinde doğrudan temin yöntemi ile gerçekleştirilen satın alma işlemlerinde, Kamu İhale Kurumunun internet sayfasından yasaklılık kontrolünün yapılmadığı, alım yapıldıktan sonra ise buna ilişkin bilgilerin EKAP’a kaydedilmediği tespit edilmiştir.
Doğrudan teminle yapılan alımlarda yasaklılık sorgulamasının yapılması, yapılan alımların EKAP’a kaydedilmesi gerekmektedir.