|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin, Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş almadan bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aşarak alım yaptığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, idarelerin pazarlık ve doğrudan temin usulleriyle gerçekleştirecekleri harcamaların yıllık toplamının, belirlenen ödeneklerin %10’unu aşmaması gerektiğini belirtmektedir. Bu oran aşıldığında, Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınması zorunludur.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri, bu tür alımlarda her bir bütçe kalemi için %10 sınırının ayrı ayrı hesaplanması gerektiğini vurgulamaktadır. Ayrıca, harcama yetkisine sahip birimlerin, yaptıkları harcamaların bu sınırı aşıp aşmadığını takip etmesi ve ödenek aktarımında bu durumu göz önünde bulundurması gerektiği de ifade edilmiştir. İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilecek alımların, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadan bütçedeki %10 sınırını aşmaması gerekmektedir. 2024 yılı için belirlenen mal alımları ödeneği ve yapılan harcamalar incelendiğinde, %10’luk sınırın aşıldığı görülmektedir. Bu nedenle, idarelerin mevzuata uygun hareket etmesi ve gerekli izinleri alarak işlemlerini gerçekleştirmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Alımlarda Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadan kanuni %10 sınır aşılacak şekilde alım yapıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, Pazarlık ve doğrudan temin usulleriyle yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu aşmaması, bu oran aşılarak harcama yapılacaksa Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınması gerektiği hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinden atıfla, “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde; her ne kadar pazarlık ve doğrudan temin usulleri, temel ihale usulü olmasa da, bu usullerle yapılacak alımlarda, parasal sınırın; kurumların bütçelerine, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için konulan yıllık toplam ödenekler üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranı alınarak hesaplanacağı düzenlenmiştir.
Ayrıca, kurumların ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin pazarlık ve doğrudan temin kapsamında yaptıkları harcamalarının, toplam ödeneklerinin %10 oranını aşıp aşmadıklarını takip etmeleri gerektiği ve bu işlere ilişkin ödeneklerin aktarılmasında da göz önünde bulundurulması gerektiği de hükme bağlanmıştır.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kurumların pazarlık usulü ve temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak harcamalar hariç doğrudan temin usulü ile yapacakları alımların yıllık toplamının, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmaksızın bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu aşmaması gerekmektedir.
Aşağıdaki tabloda, İdarenin 2024 yılında mal alımları için belirlenen başlangıç ödeneği, doğrudan temin yöntemiyle mal alımı için yapılan harcama tutarları ve bu tutarlardan %10’luk sınırı aşan kısım gösterilmiştir.
Tablo 10: Mal Alımlarında %10’luk Sınırın Aşıldığını Gösterir Tablo
| Ödeneğin Türü | Yıllık Ödenek (TL) | Ödeneğin %10’u (TL) | 2024 Yılında Pazarlık ve Doğrudan Temin Usulü ile Alımlar Toplamı (TL) | Aşım Tutarı (TL) |
| Mal Alımları | 44.199.200,04 | 4.419.920 | 30.471.319,70 | 26.051.399,70 |
Kamu İdaresi, bulgumuzda belirtilen hususlara riayet edileceğini belirtmişse de bunun 2024 yılına etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, İdare tarafından yapılan alımlarda, mevzuatın gösterdiği sınırlara uyularak ve gerektiğinde ilgili izinler alınmak suretiyle işlem yapılması gerekmektedir.