|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, Kamu İhale Kurulunun onayı alınmadan bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşılması durumu tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22. maddeleri çerçevesinde, mal, hizmet ve yapım işlerine ilişkin harcamaların yıllık toplamı, bu ödeneğin %10’unu geçememektedir. İlgili kanunun 62. maddesi, idarelerin bu kurallara uyması gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, 2024 yılı için mal, hizmet alımı ve yapım işlerine yönelik toplam harcama tutarının 51.518.021,06 TL olduğu, ancak bu harcamalar için bütçeye konulan ödeneğin %10’luk kısmının 8.968.298,84 TL olduğu belirlenmiştir. İdarelerin, bu limitleri aşmaları durumunda Kamu İhale Kuruluna başvurarak uygun görüş almaları gerekmektedir. Sonuç olarak, her bir alım için bütçeye konulan ödeneklerin %10’unun aşılmadığının kontrol edilmesi ve gerektiğinde Kamu İhale Kuruluna başvuru yapılması önem arz etmektedir. Bu süreç, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve mali disiplinin sağlanması açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Alımlarda Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limitler dahilinde yapılan mal, hizmet ve yapım işlerine ilişkin harcamaların yıllık toplamının, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; “Bu Kanunun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin birinci fıkrasının (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği,
3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca 2024 yılında yapılan mal, hizmet alımı ve yapım işlerine ilişkin harcama toplamlarının 51.518.021,06 TL olduğu ancak bu amaçla bütçeye konulan ödeneğin yüzde 10’luk kısmının 8.968.298,84 TL olduğu tespit edilmiştir.
İdarenin mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine yönelik 2024 yılı ödenekleri ve yıl içerisinde parasal limit kapsamında yapılan harcamalara ilişkin detaylı bilgilere aşağıdaki tabloda yer verilmiştir.
Tablo 9: Mal, Hizmet Alımı ve Yapım İşlerine Ayrılan Ödenekler ve Harcama Tutarları
| 2024 Yılı | Bütçe Ödeneği (TL) (a) |
Gerçekleşen Harcama (TL) (b) |
Gerçekleşme Oranı (%) |
| Mal Alımları | 22.271.990,41 | 11.463.561,53 | |
| Hizmet Alımları | 31.094.498,07 | 28.838.196,07 | |
| Yapım İşleri | 36.316.500,00 | 11.216.263,46 |
Kamu İdaresi cevabında, bulgu konusunda gerekli işlemlerin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için bütçeye konulan yıllık toplam ödenekler dikkate alınarak her bir alım için ayrı ayrı %10 oranının aşılıp aşılmadığı kontrol edilmeli ve böyle bir zorunluluk durumunda buna ilişkin başvuruların Kamu İhale Kurumuna yapılarak Kuruldan uygun görüş alınması gerekmektedir.