|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri için yapılan mal alımları ve yapım işlerine ilişkin önemli bir bulguya işaret etmektedir. Rapor, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddeleri çerçevesinde belirlenen parasal limitler dahilinde gerçekleştirilen harcamaların, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınmadan aşıldığını ortaya koymaktadır. Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendi, bu tür harcamaların belirli bir sınır dahilinde yapılmasını zorunlu kılmaktadır.
İlgili mevzuata göre, kamu idareleri, mal alımları ve yapım işlerinde bütçelerine konulan ödeneğin %10’unu aşmadan harcama yapmalıdır. Ancak yapılan incelemeler, bu kuralın ihlal edildiğini göstermektedir. 2024 yılı bütçe ödenekleri ve gerçekleşen harcamalar incelendiğinde, mal alımları için ayrılan ödeneğin %10’unun üzerinde harcama yapıldığı ve bu durum için Kamu İhale Kurulu’ndan izin alınmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kamu idarelerinin, belirlenen parasal limitler ve mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket etmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, ilgili idarelerin belirtilen tespitlere uygun bir şekilde hareket edeceği ifade edilmiştir. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Alımlarda Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılan mal alımları ile yapım işlerine ilişkin yıllık harcamalar toplamının, bütçeye konulan ödeneğin %10’unu Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadan aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; “Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin birinci fıkrasının (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale
Kanununun 62 nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla
konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği,
3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinde belirtilen parasal limitler dahilinde yapılan mal alımları ile yapım işlerine ilişkin bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiş olup aşağıdaki tabloda ödenekler ve yapılan harcamalara ilişkin detaylar verilmiştir.
Tablo 8: Mal Alımları ile Yapım İşlerine İlişkin Bütçe Ödenekleri ve Yapılan Harcamalar
| 2024 Yılı | Bütçe Ödeneği (TL) (a) |
Gerçekleşen Harcama (TL) (b) |
Gerçekleşme Oranı (%) |
| Mal Alımları | 5.215.000,00 | 3.705.061,20 | |
| Yapım İşleri | 22.142.052,56 | 15.592.520,18 | 70,4 |
Görüldüğü üzere mal alımları ile yapım işleri için bütçeyle ayrılan ödeneğin %10’unun oldukça üzerinde bir oranda harcama yapılmış ve söz konusu durum için Kamu İhale Kurulundan herhangi bir izin alınmamıştır.
Kamu İdaresince, bulguda belirtilen tespitlere uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından parasal limitler dahilinde yapılan mal alımları ile yapım işlerine yönelik gerçekleştirilen harcamalarda yukarıda detaylı olarak izah edilen mevzuat hükümleri doğrultusunda hareket edilmesi gerekmektedir.