|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımlarında önemli bir bulguya ulaşmıştır. Yapılan incelemelerde, bütçeye ayrılan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, idarelerin belirli parasal limitler dâhilinde harcama yapmalarına izin vermekte; ancak bu limitlerin aşılması durumunda Kurulun onayının alınması gerektiğini vurgulamaktadır.
Özellikle, 4734 sayılı Kanun’un 21. ve 22. maddeleri, doğrudan temin usulüyle yapılacak alımlar için belirli limitler belirlemekte ve bu limitlerin aşılması halinde Kamu İhale Kurulu’ndan izin alınmasını zorunlu kılmaktadır. İnceleme sonucunda, bütçeye ayrılan ödeneğin %10’u 7.198.000,00 TL olarak belirlenmişken, doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirilen harcama 23.417.000,00 TL’ye ulaşmış ve 16.219.000,00 TL’lik bir aşım meydana gelmiştir. Bu durum, yasal çerçeveye uygun hareket edilmediğini göstermektedir. Sonuç olarak, mal ve hizmet alımlarında bütçe ödeneğinin %10’unu aşan harcamaların, Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınarak gerçekleştirilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bu tür uygulamalar, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak adına büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Alımlarda Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirdiği mal ve hizmet alımları yıllık harcama tutarının bu amaçla bütçeye konulan ödeneğin %10’unu aştığı ve söz konusu alımlar için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 2.076.108,00 TL’sine kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını, pazarlık usulü ile ihale yaparak temin edebileceği denilmekte olup, aynı Kanun’un doğrudan temin başlıklı 22’nci maddesinin (d) fıkrasında ise büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL’sini, diğer idarelerin 207.453,00 TL’sini aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Yine aynı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendinde, bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendi ile ilgili olarak, “31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmî Gazete ‘de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” açıklamalarının dikkate alınacağı belirtilmiştir. Anılan Tebliğ’in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idareleri, Kanunun gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamaz. Bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvurular reddedilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Ancak, yapılan incelemede mal ve hizmet alımları için bütçeyle ayrılan ödeneğin %10’u 7.198.000,00 TL iken 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin yöntemi ile 23.417.000,00 TL’lik harcama yapılmış olup, 16.219.000,00 TL’lik aşan kısım için ise herhangi bir izin alınmadığı görülmüştür.
Bu itibarla, mal ve hizmet alımına ilişkin bütçe ödeneğinin %10’unu aşan limit üstü harcamaların Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmak suretiyle yapılması gerekmektedir.