|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin bütçesine konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22. maddeleri, belirli parasal limitler dahilinde yapılan harcamaların yıllık toplamının, bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşamayacağını belirtmektedir. Bu durum, idarelerin bütçelerine uygun harcama yapmalarını zorunlu kılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, mal alımları ve yapım işlerine ilişkin bütçe ödeneklerinin %10’luk sınırının aşıldığı görülmüştür. Örneğin, mal alımı için belirlenen 317.901.000 TL’lik bütçenin %10’u olan 31.790.100 TL, toplam harcama tutarı olan 120.941.177,04 TL ile karşılaştırıldığında 89.151.077,04 TL fazlalık ortaya çıkmıştır. Benzer şekilde, yapım işlerinde de 393.621.000 TL’lik bütçenin %10’u olan 39.362.100 TL, 123.741.720,90 TL’lik harcama ile 84.379.620,90 TL aşılmıştır. Kamu idaresi, %10 sınırına uyulması gerektiğini ve gerektiğinde Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri çerçevesinde, harcamaların dikkatlice planlanması ve gerekli onayların alınması önem arz etmektedir. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Alımlarda Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal alımları ve yapım işlerine ilişkin harcamaların yıllık toplamının, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Pazarlık Usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin, yaklaşık maliyeti 2.076.108 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756 TL’yi, aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan teminle karşılayabileceği belirtilmektedir.
31.12.2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği; 3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Buna göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin birinci fıkrasının (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
Yapılan incelemede aşağıdaki tabloda gösterildiği üzere, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ile 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılan mal alımları ve yapım işlerinde, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 20: Mal Alımları ve Yapım İşlerine İlişkin Ödenek ve Harcama Tutarları
| Türü | Bütçe Ödeneği (TL) | Bütçe Ödeneğinin %10’u (TL) | Md. 21/f ve 22/d Harcama Toplamı (TL) | %10 Limiti Aşan Tutar (TL) |
| Mal Alımı | 317.901.000,00 | 31.790.100,00 | 120.941.177,04 | 89.151.077,04 |
| Yapım İşi | 393.621.000,00 | 39.362.100,00 | 123.741.720,90 | 84.379.620,90 |
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu idaresi cevabında, %10 sınırının aşılmamasına dikkat edileceği, gerektiği durumlarda %10’un aşılmasıyla ilgili Kamu İhale Kurumunun uygun görüşünün alınacağı belirtilmiştir.
Bu itibarla, yıl içerisinde 4734 sayılı Kanunun 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi ve 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında gerçekleştirilen mal alımları, hizmet alımları ve yapım işleri için bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’u tutarındaki sınırın aşılmaması eğer bu sınır aşılacak ise Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınması gerekmektedir.