|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, parasal limitler dahilinde yapılan alımlarda, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci ve 22’nci maddeleri, bu tür harcamaların yıllık toplamının, bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşamayacağını belirtmektedir. Bu durum, kamu idarelerinin, belirli harcama kalemleri dışında, bütçelerine ayırdıkları ödeneğin sınırlarını dikkate alarak hareket etmeleri gerektiğini göstermektedir.
Kanunun 62’nci maddesi, idarelerin bu kurallara uyması gerektiğini vurgulamakta ve uygun görüş alınmadan yapılan başvuruların reddedileceğini ifade etmektedir. 2023 yılı itibarıyla yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinin toplamı, belirlenen limitlerin aşıldığını göstermektedir. Örneğin, mal alımlarında bütçeye konulan ödeneğin %10’unun aşıldığı ve bu aşım için gerekli onayın alınmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kamu idarelerinin, 4734 sayılı Kanun’un belirlediği çerçevede hareket ederek, bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unu aşmamaları ve Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli onayı almaları gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak amacıyla büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Alımlarda Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurumunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal alımlarına ilişkin harcamaların yıllık toplamının, 2023 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; Kanun’un 21’inci ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı hükmü yer almaktadır.
Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği belirtilmiştir.
Aynı düzenlemenin üçüncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
İdare tarafından gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarına ilişkin doğrudan temin yıllık harcamalarının toplam tutar üzerinden oranlanması yapılmış olup 31.12.2023 tarihi itibarıyla aşağıdaki Tabloda gösterilmiştir.
Tablo 6: Alımlara İlişkin Tablo
| Adı | İlişkili Alım Türü | Yıl | Limit Tutarı (TL) |
Yıl İçi Toplam Ödenen (TL) |
Kullanım Oranı (%) |
| Mal Alımı | 22/D ve 21/F Kapsamında | 2023 | 16.978.944,00 | 10.711.997,98 | 63,08 |
| Hizmet Alımı |
22/D ve 21/F Kapsamında | 2023 | 79.755.118,00 | 14.084.001,27 | 17,65 |
| Yapım İşi | 22/D ve 21/F Kapsamında | 2023 | 1.163.600,00 | 661.400,00 | 56,84 |
Buna göre mal ve hizmet alım ile yapım işi bedellerinin yıllık bütçe ödeneğinin %10’unu aştığı, buna karşılık aşılan kısım için Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınmadığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamındaki parasal limitler dâhilinde gerçekleştirilen mal alımlarında, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılmaması gerekmektedir.