|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin bütçelerinde yer alan ödeneklerin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü alınmadan aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22. maddeleri, bu tür harcamaların yıllık toplamının, bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşamayacağını belirtmektedir. İlgili kanunun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62. maddesi de bu durumu vurgulamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, mal alımlarında 7.502.418,14 TL olan sınır %62 oranında aşılmış ve toplam harcama 12.119.600,50 TL’ye ulaşmıştır. Hizmet alımlarında ise 3.652.277,58 TL olan limit %136 oranında aşılmış ve toplam harcama 8.634.689,48 TL olmuştur. Yapım işlerinde de 2.474.193,00 TL olan sınır %209 oranında aşılmış, toplam harcama 7.635.306,72 TL’ye çıkmıştır. Kamu idaresi, gelecekte yasal sınırların aşılması durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22. maddeleri çerçevesinde yapılan harcamaların yıllık toplamı, bütçede tahsis edilen ödeneklerin %10’unu geçmemeli ve aşım durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan önceden onay alınması gerekmektedir. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Alımlarda Bütçeye Konulan
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin harcamaların yıllık toplamının, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadıkça aşamayacağı belirtilmiştir.
Anılan Kanun’un “Pazarlık Usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin, yaklaşık maliyeti 2.076.108, 00 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan Temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise diğer idarelerin 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulü ile karşılayabileceği belirtilmektedir.
31.12.2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği; 3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı ifade edilmiştir.
Buna göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
İdare tarafından mal alımlarında 7.502.418,14 TL olan sınır %62 aşılarak toplam 12.119.600,50 TL, hizmet alımlarında 3.652.277,58 TL olan sınır %136 aşılarak toplam 8.634.689,48 TL, yapım işlerinde 2.474.193,00 TL olan sınır %209 aşılarak toplam 7.635.306,72 TL harcama yapılmıştır.
Kamu İdaresi cevabında bundan sonraki süreçte yasal sınırın aşılması durumunda Kamu İhale Kurulunun uygun görüşünün alınacağı ifade edilmektedir.
Sonuç olarak 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, bütçede bu amaçla tahsis edilmiş toplam ödeneklerin %10’unu aşmaması, aşımın söz konusu olabileceği durumlar için Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınması gerekmektedir.