|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu ihale süreçlerinde belirlenen parasal limitlerin aşılmasıyla ilgili önemli bulgular ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddeleri çerçevesinde yapılan alımlarda, harcama sınırının %10 oranında aşılması durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, yalnızca ilgili birimlerin değil, kurumların toplam bütçelerinin %10’unun aşılmaması gerektiğini ifade etmektedir.
2024 yılı için mal ve hizmet alım giderleri için belirlenen toplam ödenek 30.944.000,00 TL iken, bu kapsamda yapılan harcamaların toplamı 18.190.132,17 TL olarak kaydedilmiştir. Ancak, bu harcamaların %10’luk sınırı aştığı ve bu aşım için gerekli onayın alınmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve rekabetin sağlanması açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Sonuç olarak, kamu kurumlarının harcama süreçlerini yönetirken, 4734 sayılı Kanun’un öngördüğü kurallara titizlikle uymaları gerekmektedir. İhalelerin ve harcamaların, belirlenen usullere uygun olarak gerçekleştirilmesi, kaynakların verimli kullanımı ve ihtiyaçların zamanında karşılanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Harcamalarda Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerinde belirlenen parasal limitler dahilinde pazarlık ve doğrudan temin ile yapılan alımlarda, aynı Kanun’un 62’nci maddesiyle öngörülen harcama sınırının aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça, aşılamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Burada önemli olan husus, ilgili veya bağlı birimlerin değil kurum veya kuruluşun toplam ödeneklerinin % 10’unun aşılıp aşılmamasıdır. Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yaptıkları harcamaların, toplam ödeneklerinin %10 oranını aşıp aşmadıklarını takip etmelidirler. Kurum ve kuruluşlar ilgili veya bağlı birimlerine mal ve hizmet alımı ile yapım işleri ödeneklerinin aktarılması ile ilgili işlemleri yaparken veya bunların harcamalarını belirlerken, bu durumu göz önünde bulundurmalıdırlar.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; 2024 yılında mal ve hizmet alım giderleri için belirlenen ödenek tutarları toplamı 30.944.00,00 TL olmakla birlikte, aynı tertipler kapsamında Kanun’un 21/f ve 22/d kapsamında yapılmış olan harcamalar toplamı ise 18.190.132,17 TL olup yapılan söz konusu harcamaların aynı Kanun’un 62/ı maddesinde belirtilen %10’luk sınırı fazlasıyla aştığı ve aşan kısım için de Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla aynı nitelikte olan ve bütünlük sağlayan işlerin, 4734 sayılı Kanun’da yer alan temel ihale usulleriyle gerçekleştirmesi ve doğrudan temin yönteminin Kanun’da belirtilen amacına ve şartlarına uygun olarak kullanılması gerekmektedir.