|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilen hizmet alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığını ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, idarelerin belirlenen parasal limitler dahilinde harcama yapmalarını zorunlu kılmakta ve bu limitlerin aşılması durumunda Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınması gerektiğini belirtmektedir. Kamu idareleri, mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini ihale yetkilileri aracılığıyla yürütmekte ve bu süreçte fiyat araştırması yapma yükümlülüğüne sahiptir.
Rapor kapsamında, 2024 yılı için belirlenen başlangıç ödeneği 67.405.000 TL olup, bu tutarın %10’u olan 6.740.500 TL’lik sınır, doğrudan temin yöntemiyle yapılan toplam harcama olan 16.885.468,61 TL ile aşılmıştır. Aşan kısım ise 10.144.968,61 TL olarak tespit edilmiştir. Bu durum, Kamu İhale Kanunu’nun ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmekte ve idarelerin harcamalarını takip etme yükümlülüğünü ihlal etmektedir. Sonuç olarak, idarelerin, bütçelerine konulan yıllık toplam ödeneklerin %10’unu aşan harcamalar için Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alması gerektiği vurgulanmaktadır. İlgili idare, raporda belirtilen hususlarla ilgili gerekli işlemleri yapacağını bildirmiştir. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Doğrudan temin usulü ile yapılan hizmet alımlarında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde öngörülen %10’luk sınırın aşılmış olmasına rağmen, aşan kısım için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmamıştır.
Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihaleleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre yürütülmektedir.
Bu Kanun’un 22’nci maddesi hükümlerine göre idarelerin, belirlenen sınırlar dahilinde mal ve hizmet alımları ile yapım işlerini ihale yetkilisince görevlendirilecek kişi veya kişiler tarafından piyasada fiyat araştırması yapılarak karşılamaları mümkün bulunmaktadır. Ancak, “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesi ve “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı ifade edilmektedir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendinin uygulanmasına ilişkin açıklamalar” başlıklı 21’inci maddesinde madde metni daha ayrıntılı olarak ele alınmış olup özetle; kurumların 21 (f) pazarlık ve 22 (d) doğrudan temin usulü (temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç) ile yapacakları harcamalardaki %10’luk sınırın hesaplamasında, yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarının dikkate alınacağı ve kurum ve kuruluşların, mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konulan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları belirtilmiştir.
Ayrıca Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşların, ihale ve harcama yapmaya yetkili birimlerinin mevzuatta belirtilen parasal limitler dahilinde pazarlık ve doğrudan temin kapsamında yaptıkları harcamalarının, toplam ödeneklerinin %10 oranını aşıp aşmadıklarını takip etmeleri gerektiği ve kurumların mal ve hizmet alımı ile yapım işleri ödeneklerinin aktarılması ile ilgili işlemleri yaparken veya bunların harcamalarını belirlerken bu durumu göz önünde bulundurması gerektikleri hususu da hükme bağlanmıştır.
Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, kurumların mevzuatta belirtilen parasal limitler dahilinde pazarlık usulü ve temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç doğrudan temin usulü ile yapacakları alımların yıllık toplamının, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmaksızın bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu aşması mümkün değildir.
Aşağıdaki tabloda, İdarenin 2024 yılında hizmet alımları için belirlenen başlangıç ödeneği, doğrudan temin yöntemiyle hizmet alımı için yapılan harcama tutarları ve bu tutarlardan %10’luk sınırı aşan kısım gösterilmiştir.
Tablo 5: Doğrudan Temin Usulü ile Hizmet Alımlarında %10 Limiti Aşan Tutarlar Tablosu
| Hizmet Alım Giderleri | |
| Başlangıç Ödeneği (ek bütçe dahil) (TL) | 67.405.000,00 |
| Başlangıç Ödeneğinin %10’u | 6.740.500,00 |
| Doğrudan Temin Hizmet Alımı toplamı (TL) | 16.885.468,61 |
| Sınırı Aşan Tutar (TL) | 10.144.968,61 |
Tablodan da görüleceği üzere, 4734 sayılı Kanun’a göre İdarenin Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmaksızın hizmet alımları için doğrudan temin yöntemiyle harcama yapılabilecek sınırın 6.740.500,00 TL olduğu görülmektedir. Ancak Kurum tarafından yıl içinde doğrudan temin usulü kapsamında 16.885.468,61 TL tutarında hizmet alımı yapılarak bütçeye bu amaçla konulan ödeneğinin %10’unu 10.144.968,61 TL aşıldığı anlaşılmaktadır.
İdarece 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında yapılan harcamaların, mal ve hizmet alımı ile yapım işleri için bütçeye konulan yıllık toplam ödeneklerin %10’unu aşıp aşmadığının takip edilerek, aşılması durumunda Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınması gerekmektedir.
Kamu İdaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir.