|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, kamu idarelerinin mal alımı, hizmet alımı ve yapım işlerinde bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşıldığını ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62. maddesi, idarelerin bütçelerine konulan ödeneklerin %10’unun aşılabilmesi için Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmasını zorunlu kılmaktadır. Yapılan incelemelerde, 2024 mali yılı bütçesinde ayrılan ödeneklerin, belirli harcamalar için öngörülen limitleri aştığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi, 2024 yılı bütçesinde mal alımı için 327.815.000 TL, hizmet alımı için 826.817.000 TL ve yapım işleri için 184.674.000 TL ödenek ayırmış, ancak bu ödeneklerin %10’luk sınırı aşılmıştır. Özellikle, mal alımı için 206.834.885 TL, hizmet alımı için 97.639.604 TL ve yapım işleri için 21.596.627 TL harcama yapılmıştır. Kamu İdaresi, bu durumun yılın ilk üç ayında aşırı bütçe kullanımı ve doğrudan temin ile pazarlık usulüyle yapılan alımlardan kaynaklandığını belirtmiş, gelecekte mevzuata uygun işlemler gerçekleştireceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, Kamu İhale Kanunu’nun belirlediği parasal limitlerin aşılmaması için Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, kamu idarelerinin bütçe yönetiminde dikkatli olmaları gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımı, Hizmet Alımı ve Yapım İşlerinde Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinde doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal alımı, hizmet alımı ve yapım işinde Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmaksızın %10’luk sınırın aşıldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde, Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla belirlenecek ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendi ile ilgili olarak, 31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” açıklamalarının dikkate alınacağı belirtilmiştir. Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesine göre idarelerin parasal limitler dâhilinde yapacakları harcamalar yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’una kadar olabileceği, söz konusu oran hesaplanırken kamu kurum ve kuruluşlarının yıllık bütçelerinde belirlenen toplam ödenek miktarının dikkate alınacağı ve mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı hesaplanacağı düzenlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, idarelerin 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları alımlara ilişkin bir sınır bulunduğu, parasal limitlerin tespitinde bütçeye konulan ödeneklerin toplam tutarının değil ödenek hangi amaçla bütçeye konulmuş ise o amaç için konulmuş ödeneğin toplam tutarının dikkate alınması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu sınırın aşılacağının öngörülmesi halinde ise Kamu İhale Kurulundan önceden uygun görüş alınmalıdır.
Yapılan incelemede, 2024 mali yılı bütçesinde Kamu İdaresi tarafından mal alımı için 327.815.000,00 TL, hizmet alımı için 826.817.000,00 TL ve yapım işi için 184.674.000,00 TL ödenek ayrıldığı görülmüştür. Ancak 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında mal alımı için toplam 206.834.885,00 TL, hizmet alımı için toplam 97.639.604,00 TL ve yapım işi için toplam 21.596.627,00 TL harcandığı dolayısıyla söz konusu harcamalar yıllık toplamının, İdarenin bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aştığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda bahsi geçen hususun yılın ilk üç ayında aşırı derecede bütçe kullanılmasından, pazarlık ve doğrudan temin yöntemi ile mal ve hizmet alımları yapılmasından kaynaklı olduğu, 2025 bütçe yılı ve sonraki yıllar için mevzuat hükümlerine uygun işlemler yapılacağı ifade edilmiştir. Bulgu konusu husus, Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamınına ilişkin limitin Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşılamayacağı hükmüne ilişkindir.
Kamu İdaresi tarafından doğrudan temin ve pazarlık usulü ile yapılan mal alımı, hizmet alımı ve yapım işinde mevzuatta öngörülen üst sınırın Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadan aşılmaması gerekmektedir.