ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal alımları ve yapım işlerinde, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22. maddesinin (d) bendi ve 62. maddesinin (ı) fıkrası gereğince, bu tür harcamaların toplamı, bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu geçemez. Aksi takdirde, aşan kısım için Kamu İhale Kurulu’ndan onay alınması zorunludur.

İnceleme sonuçlarına göre, mal alımı ve yapım işlerinde bütçeye ayrılan ödeneklerin %10’luk sınırının aşıldığı ve bu durum için gerekli onayın alınmadığı görülmüştür. Örneğin, mal alımları için toplam harcama 35.477.367,07 TL iken, bu miktarın %10’u 3.547.736,71 TL’dir. Ancak, 9.201.015,64 TL’lik harcama yapılmış ve bu tutarın 5.653.278,93 TL’si %10’luk sınırı aşmıştır. Yapım işlerinde de benzer bir durum söz konusudur.

Sonuç olarak, kamu idarelerinin, mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için bütçelerine konulan yıllık ödenekleri dikkate alarak, %10 sınırını aşmamaları ve aşılması durumunda Kamu İhale Kurulu’na başvurarak uygun görüş almaları gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımını sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal Alımları ile Yapım İşlerinde Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dahilinde yapılan mal alımları ile yapım işlerine ilişkin harcamaların toplam tutarının, bu amaçla bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşmasına rağmen aşılan kısım için Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde; bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir.

Öte yandan, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (ı) bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ’in “Genel Esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinde; Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranını hesaplayacakları belirtilmiştir.

Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarelerin, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) ve 22’nci maddesinin (d) bendinde parasal limitleri belirlenen mal ve hizmet alımı ile yapım işlerine ilişkin yapacakları harcamaların yıllık toplamı, bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu aşmamalı, aşacak kısım için ise Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmalıdır.

Tablo 12: Doğrudan Teminle Yapılan Mal Alımı ve Yapım İşinde Ödenek Sınırı Aşımı

Harcama
Türü
Genel Toplam (TL) (A) %10 Sınırı (TL) (B) 22/d Harcama (TL) (C) 21/f Harcama (TL) (D) 21/f ve 22/d
Harcama Toplamı (TL)
E=(C+D)
%10 Aşan Ödenek (TL) F=(E-B) Oran %
G=(E/A)
Mal Alımı 35.477.367,07 3.547.736,71 9.201.015,64 0,00 9.201.015,64 5.653.278,93 25,93
Yapım İşi 2.090.000,00 209.000,00 254.731,68 0,00 254.731,68 45.731,68 12,19

Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal alımları ve yapım işlerinde, Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İdaresinin mal ve hizmet alımları ile yapım işleri için bütçesine konulan yıllık toplam ödenekleri dikkate alarak, her bir alım için %10 oranını aşıp aşmadığını kontrol etmesi ve %10 oranının aşılması zorunluluğu durumunda ise buna ilişkin başvurularını, ilgili veya bağlı bulundukları kurum ve kuruluşlar aracılığıyla Kamu İhale Kurumuna yaparak Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alması gerekmektedir.