|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci ve 22’nci maddeleri çerçevesinde yapılan mal ve hizmet alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unu Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşmıştır. Bu durum, ilgili kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendinde belirtilen kurallara aykırılık teşkil etmektedir. İlgili düzenlemeye göre, idareler, belirlenen parasal limitler dâhilinde gerçekleştirecekleri harcamalarda, bütçelerine konulan ödeneğin %10’unu aşamazlar.
Kanun’un 21’inci maddesi, idarelerin yaklaşık maliyeti 2.076.108 TL’ye kadar olan alımları pazarlık usulüyle yapmalarına olanak tanırken, 22’nci madde ise büyükşehir belediyeleri için 622.756 TL, diğer idareler için ise 431.810 TL’yi aşmayan ihtiyaçların doğrudan temin edilebileceğini belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı içinde gerçekleştirilen mal alımları ve hizmet alımlarında, belirlenen ödeneğin %10’unun aşıldığı tespit edilmiştir. Örneğin, mal alımı için belirlenen toplam ödenek 67.088.000 TL iken, bu tutarın %10’u 6.708.800 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, yapılan harcama 24.652.425,50 TL’ye ulaşmış ve bu da 17.943.625,50 TL’lik bir aşım anlamına gelmektedir. Benzer şekilde, hizmet alımlarında da ödeneğin %10’u aşılmıştır. Bu durum, ilgili yasa ve tebliğ hükümlerine aykırı bir durum oluşturmaktadır. |
BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyede yıl içinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin harcamaların yıllık toplamının, 2024 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unu, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde; “Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 2.076.108 TL’ye kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği; “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise büyükşehir belediyesi sınırları dâhilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL. , diğer idarelerin 431.810 TL’yi aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarını ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Buna göre Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar, gerek 21’inci maddenin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddenin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan aşamayacaklardır.
31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ”in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanun’un gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin %10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği,
3’üncü fıkrasında ise Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı %10 oranının hesaplanacağı,ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ile 22’nci maddesinin (d) bendine göre yapılan mal alımları, hizmet alımları ve yapım işlerinde, aşağıdaki tablodan görüleceği üzere bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir.
Tablo 13: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü İle Yapılan Alım ve Yapım İşlerinde Ödenek Sınırı Aşımı
| Harcama Kalemleri |
2024 Yılı toplam Ödenek Tutarı (A) | Toplam Ödeneğin % 10’u (Sınır) (B=A*%10) | 22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) (C) |
Sınırı Aşan Tutar (TL) (D=C-B) | 22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı/Topla m Ödenek Tutarı (C/A) % |
| Mal Alımı | 67.088.000,00 | 6.708.800,00 | 24.652.425,50 | 17.943.625,50 | 36,75 |
| Hizmet Alımı | 134.178.400,00 | 13.417.840,00 | 12.674.927,50 | -742.912,50 | 9,45 |
| Yapım İşi | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 |
| TOPLAM | 201.266.400,00 | 20.126.640,00 | 37.327.353,00 | 17.200.713,00 | 18,55 |
Mal Alımı: 03.02-03.07-06.01-06.03-06.05 bütçe tertipleri baz alınmıştır.
Hizmet Alımları: 03.05-03.08 bütçe tertipleri baz alınmıştır.
Belediye tarafından 2024 yılı içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirilen mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde, her biri için ayrı ayrı bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’u tutarındaki sınırın, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılması hususu, 4734 sayılı Kanun ve ilgili tebliğ hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.