ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal alımlarında, bütçeye konulan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’ndan uygun görüş alınmadan aşıldığı tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddeleri çerçevesinde belirlenen parasal limitler, bu harcamaların yıllık toplamının, ilgili bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu geçemeyeceğini ifade etmektedir. Ayrıca, Kanun’un 5’inci maddesi, idarelerin ihale süreçlerinde saydamlık, rekabet ve eşit muamele gibi temel ilkeleri gözetmekle yükümlü olduğunu vurgulamaktadır.

Yapılan incelemeler sonucunda, idarenin 22/d ve 21/f maddeleri kapsamında gerçekleştirdiği mal alımlarında, Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli uygun görüş alınmadan bütçedeki limitlerin aşıldığı belirlenmiştir. 2024 yılı için ayrılan toplam ödenekler ve yapılan harcamalar incelendiğinde, mal alımı için ayrılan 136.913.360,00 TL’lik bütçenin %10’u olan 13.691.336,00 TL’nin, 36.325.453,78 TL’lik harcama ile aşıldığı görülmektedir. Hizmet alımları için de benzer bir durum söz konusudur.

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu’nun uygun görüşü olmadan yapılan limit aşımının, yasal düzenlemelere aykırı olduğu ve bu durumun önlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

BULGU: Parasal Limitler Dâhilinde Yapılan Mal Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitlerin aşılmasına rağmen, Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.

Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. ..

Denilmiş olup, aynı Yasanın “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde ise aynen;

“(Ek: 30/7/2003-4964/38 md.) Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dahilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan madde hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; 4734 sayılı Kanun kapsamında olan kurumların, Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerinde belirtilen parasal limitler dahilinde yapacakları harcamaların yıllık toplamının idarenin bütçesine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu aşamayacağı, bu düzenleme ile Kanun kapsamındaki kurum ve kuruluşlar tarafından yapılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin harcamaların 4734 sayılı Kanun’da belirtilen temel ilke ve usullere uygun şekilde ve öncelikle açık ihale usulü ile yapılmasının amaçlandığı, esasen bir ihale usulü olmayan 22/d maddesi ile buna benzer bir alım şekli olan 21/f pazarlık uygulamasına kurumların daha sınırlı hallerde başvurmalarının arzulandığı görülmektedir.

Yapılan incelemede; yukarıdaki mevzuat hükümlerine aykırı olarak İdarenin 22/d ve 21/f kapsamında yaptığı mal alımlarında, İdarenin bütçesine bu amaçla konulmuş olan ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulundan herhangi bir uygun görüş almadan aştığı tespit edilmiştir.

Tablo 8: Mal ve Hizmet Alımlarına Ayrılan Ödenek ve Harcama Tutarları

2024 Yılı Ödeneği Toplam Ödenek Toplam
Ödeneğin %10 u (Limit)
22/d ve 21/f
Kapsamında Yapılan
Harcama Tutarı
Limiti Aşan Tutar
Mal Alımı 136.913.360,00 13.691.336,00 36.325.453,78 22.634.117,78
Hizmet Alımı 187.761.640,00 18.776.164,00 18.145.864,45 –
TOPLAM TOPLAM TOPLAM TOPLAM 22.634.117,78

Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadan limit aşımı yapılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.